در باب تورم روسیه و اقدامات بانک مرکزی این کشور(3/3)
استدلال هفتم: تورم را باید از سمت عرضه دید. این بخش شاید مهمترین بخش کل مقاله باشد. استدلال نویسندگان این است که اگر تورم عمدتاً حاصل کمبود عرضه باشد، راهحل نهایی افزایش عرضه است. افزایش عرضه نیز نیازمند سرمایهگذاری روی ظرفیت تولید، افزایش بهرهوری، افزایش عرضه و نهایتا کاهش فشار قیمتی است اما با سیاست بانک مرکزی با نرخ بهره بالا پروژههای کمتری سودآور شده و سرمایهگذاری کاهش مییابد که به کاهش ظرفیت انجامیده و محدودیت عرضه باقی میماند. در این حالت سیاست ضدتورمی میتواند بخشی از درمان بلندمدت تورم را تخریب کند.
در ادمه نویسندگان یک انتخاب دوگانه ترسیم میکنند. مسیر اول پذیرش تورم بالاتر، حدود ۷–۸٪، اما حفظ رشد و سرمایهگذاری سپس با افزایش ظرفیت تولید، بهرهوری و عرضه، تورم بهتدریج کاهش یابد. مسیر دوم، تلاش برای رساندن سریع تورم به ۴٪ از طریق سیاست انقباضی، حتی اگر نتیجه آن توقف رشد و فشار بر سرمایهگذاری باشد. نویسندگان مسیر اول را توصیه میکنند.
اما با گذشت مدت زمان حدود یکساله از انتشار مقاله بررسی شرایط اقتصاد روسیه در مقایسه با ادعاهای نویسندگان خالی از لطف نیست. طبق آخرین برآورد روساستات، GDP روسیه در ۲۰۲۵ فقط ۱٪ رشد کرده، در مقابل ۴٫۹٪ در ۲۰۲۴. در سهماهه اول ۲۰۲۶ نیز GDP واقعی نسبت به سهماهه اول ۲۰۲۵ حدود ۰٫۲٪ کاهش داشت. به عبارتی نرخ رشد در حال رسیدن به صفر است بنابراین پیشبینی مقاله درباره خطر کاهش شدید سرعت رشد، بهطور معناداری تأیید شده است.
نکته بعدی بررسی رشد اقتصادی در بخشهای مختلف است. چهار بخشی که پیشران رشد بودهاند عبارتند از تجهیزات حمل و نقل، محصولات فلزی، دارو، رایانه تجهیزات الکترونیکی و اپتیکی. به عبارتی بخشهای مرتبط با جنگ که دولت را پشت سر خود دارد و رشد بخشهایی از اقتصاد ممکن است به قیمت فشار شدید بر منابع سایر بخشها تمام شود.
در ژوئیه (تیر و مرداد) ۲۰۲۶ تورم سالانه حدود ۶٪ بود، در حالی که هدف بانک مرکزی ۴٪ است. بانک مرکزی پس از نرخ ۲۱٪، نرخ را به ۱۴٪ کاهش داده است اما تورم هنوز حدود ۶٪ است. به عبارتی باید منتظر بود تا مشخص شود در فصل پاییز و زمستان نرخ تورم به کدام سو حرکت خواهد کرد.
اخیرا نیز بانک مرکزی روسیه تصریح کرده که اقتصاد در نیمه اول سال رشد متوسط داشته و کاهش ظرفیت تولید یکی از عوامل محدودکننده تولید بوده است. همچنین افزایش اخیر قیمتها تا حدی به قیمت سوخت و اثر آن بر انتظارات تورمی مربوط شده است.
در نهایت موضوع را اینطور باید جمع بندی کرد که روسیه بیش از آنکه با مسئله ساده چگونه تقاضا را کم کنیم؟ مواجه باشد، با مسئله دشوارتر چگونه ظرفیت عرضه را آنقدر سریع افزایش دهیم که رشد تقاضا دیگر به تورم تبدیل نشود؟ مواجه است.
کاتالاکسی
