دیدگاههای شاه در خصوص قیمت نفت و سایر کالاها(2)
۳. در ایرگرام A–166 از تهران به تاریخ ۱۷ نوامبر، سفارت مشاهده کرد که تورم در ایران به شدت بر طبقات کمدرآمد تأثیر میگذارد؛ کسانی که مواد غذایی اساسی را یا نایاب میدیدند یا بسیار گران. همچنین اعتصاب اخیر در آبادان (پاورقی ۴) نشاندهنده اهمیت اقدام سریع بود: «دولت مانند گذشته به شکایات توجه کرده است، اما اقدامات دولت ایران که بر اثر ناکارآمدی و فساد دوچندان دشوار شده، عمدتاً ظاهری بوده و گاهی باعث بدتر شدن وضعیت شده است.» سفارت نتیجهگیری کرد که مهمترین دلایل داخلی تورم عبارت بودند از: افزایش حجم پول، کمبود کالا، رشد اقتصادی سریع و کسری بودجه بزرگ ناشی از هزینههای بالای نظامی. [ با توجه به اظهارات شاه در خصوص تحلیل دلایل تورم این سوال مطرح میگردد که افزایش حجم پول مقدم بر تورم بوده است یا تورم مقدم بر افزایش حجم پول]
۴. تلگرامهای ۶۷۴۷ و ۶۷۹۶ از تهران (۲۲ و ۲۴ سپتامبر) درباره اعتصابات در پالایشگاههای نفت آبادان و بندر ماهشهر گزارش دادند، جایی که کارگران برای جبران افزایش اخیر قیمتها، خواستار بن کارتهای جدید برای فروشگاه شرکت و افزایش ۲۰ درصدی حقوق بودند. [تعارض توزیعی نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل مؤثر در تورم در این بخش قابل مشاهده است] در تلگرام ۶۸۲۲ (۲۵ سپتامبر)، سفارت اشاره کرد که دولت از تسلیم شدن در برابر خواستههای کارگران خودداری میکند و مسئولان پالایشگاه عراقیها را مقصر سازماندهی اعتصاب میدانند. طبق تلگرام ۶۹۰۰ از تهران (۲۷ سپتامبر)، اعتصاب به دلیل تهدیدهای مدیریت به توسل به زور پایان یافت، اما بروز ناآرامیهای بعدی محتمل است.
۵. طبق تلگرام ۷۱۲۷ از تهران (۸ اکتبر)، سخنرانی افتتاحیه شاه در مجلس شامل تعهد به کاهش واردات و افزایش تولید داخلی، و در عین حال وعده افزایش حقوق کارمندان دولت تا سال ۱۹۷۸، ادامه یارانههای دولتی برای کالاهای اساسی و تشکیل کمیتههایی برای مبارزه با گرانفروشی بود. سفارت نوشت این سخنرانی «بر بیتأثیری برنامههای کنترلی دولت تا به امروز تأکید میکند. پیشنهادهای شاهنشاهی برای حل مشکل هیچ نشانی از دست کشیدن از سیاست گذشته در حمایت از سرمایهداران و واردات مرتبط با صنعت ندارد. با این حال، به نظر میرسد این پیشنهادها مبشر دوران امساک و سختگیری برای مصرفکنندگان در برخی بخشها باشد.»
کاتالاکسی
Telegram
کاتالاکسی
علوم اجتماعی با محوریت اقتصاد
4August 14, 2026 598 9
