زندگی در پیش رو

[media, no text]

[media, no text]

[media, no text]

چه اتفاقی خواهد افتاد؟ جامعه ایران با ده‌ها هزار جان باخته، با این داغ چطور کنار می‌آید؟ پس از فرمان جهاد خمینی علیه کردستان در سال ۵۸، جنایتی مشابه آنچه در دی ماه ۱۴۰۴ در ایران رخ داد، در کردستان اتفاق افتاد. اعدام‌های خیابانی، به رگبار بستن مردم با دوشکا، از جمله زنان و کودکان، خمپاره انداختن بر …

این یادداشت را خیلی وقت پیش نوشتم که هیچ وقت منتشر نشد. بهتر. الان هم منتشر نشود اتفاقی نمی‌افتد... @LifeBeforeUs

ایده‌ی نامحبوب شماره‌ی یک؛ ماجرای سیم‌کارت‌های سفید، به شدت ناراحت کننده است. در این بین کسانی هستند که سال‌ها کارهای خوب کرده‌اند. برای ساختن یک بنای بزرگ، برای خلق یک شاهکار، ساعت‌ها، روزها، ماه‌ها و سال‌ها زمان لازم است. اما یک اشتباه می‌تواند همه چیز را خراب کند. به ویژه در دوره‌ای که همه منتظرند خرابی دیگران را ببینند تا بی‌عملی، بی‌مسئولیتی و کاهلی خودشان را بیندازند گوشه‌ای و به دیگران حمله کنند. من از هیچ کسی که از سیم‌کارت سفید استفاده کرده دفاع نمی‌کنم. اما برای کسانی که وظیفه خودشان می‌دانند توضیحی بدهند احترام قائلم. ایده‌ی نامحبوب شماره‌ی۲؛ فشار حداکثری به شهریار شمس و کف و سوت زدن برای کسانی که می‌خواهند خرابش کنند و فکر می‌کنند به پیروزی بزرگ یا به کشف جدیدی دست‌ یافته‌اند تهوع‌آور است. همکاری با دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی هم تهوع‌آور است. اما از همه تهوع‌آورتر اتفاقی است که در سال‌های اخیر افتاده و بخش بزرگی از جامعه آن را پذیرفته، جمهوری اسلامی و نیروهای ارتجاعی دیگر از آن ماهی گرفته و هنوز به شدت جریان دارد. تبدیل سابقه‌ی حبس به خاطر فعالیت سیاسی، به سابقه‌ای مقدس، به تجربه‌ی ستم استثنایی درجه یک، به «هویت»، همان فاجعه است. ستم و جنایت جمهوری اسلامی در زندان‌ها بر هیچ کس پوشیده نیست. اما تجربه این ستم از هیچ کسی «دانشمند» و «ناجی» نمی‌سازد. آدمی که در زندان آسیب می‌بیند بیش از آن که به کف و سوت احتیاج داشته باشد، بیش از آن که به تاج گل دور گردنش احتیاج داشته باشد به بازیابی روحی و روانی و جسمی احتیاج دارد. بدیهی است که آدم‌ها پس از آزادی از زندان درگیر احساسات ناخوشایند و هیجان‌های عجیب شوند. چطور ممکن است دنده دادن به این هیجان‌ها در فضای سیاسی منجر به هیچ اتفاق مثبتی شود؟ قضیه فقط شهریار شمس نیست. از دست دادن چشم، از دست دادن دست، تجربه تجاوز، حبس، توهین، تحقیر، فشار روانی، از آدم‌ها قهرمان نمی‌سازد؛ به آنها آسیب می‌زند. آنها حق دارند دادخواه باشند، و دادخواهی آنها در بهترین مسیر ممکن قرار خواهد گرفت اگر درمان، بازیابی روحی و روانی و رهایی از تروما جایش را به قهرمان سازی، اسطوره‌سازی و ناجی سازی ندهد. تغییر توسط انسان‌های سالم، مسلح به آگاهی، همدلی و عشق اتفاق می‌افتد نه با «قربانی‌سالاری». به نظرم دست از سر شهریار شمس بردارید. او وقتی ۱۸ ساله بود بازداشت شد. فضای مجازی فارسی، گعده‌های اکتیویستی کثافت و «زندانی سیاسی»بازی، او را تبدیل به فعال سیاسی کرد. «من وقتی زندان بودم تو کجا بودی»ها شهریار شمس‌ها را تبدیل به فعال سیاسی کرد. نمونه‌شان هم کم نیست. کسانی که با چند روز تا چند ماه تا چند سال حبس، به اندازه‌ی صفر قهرمانی خاطرات دارند و در پاسخ هر انتقادی خشم‌شان را روی دیگران قی می‌کنند نیازمند کمک هستند. جمهوری اسلامی بازی کردن با آنها را خیلی بهتر از دیگران بلد است. استارلینک و سیم‌کارت سفید داشت؟ به درک. موضوع چیز دیگری است. @LifeBeforeUs

امروز پنجم اکتبر روز معلم بود. نهادهای صنفی و سیاسی و بین‌المللی که به ایران ربط دارند، جاهای مختلف شعار امسال یونسکو را بازنشر می‌دهند و آن «بازتعریف پیشه‌ی معلمی به حرفه‌ای مشارکتی‌» است. به همین واسطه چیزهایی از روز معلم در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده. تبریک‌هایی در این فضا رد و بدل می‌شود. از هم…

چرا طناب می‌زدی؟ چرا می‌خندیدی؟ چرا سرحال بودی؟ چرا آرزو می‌کردی آن‌هایی که تو را می‌بینند هم سرحال باشند؟ چرا اصلا آرزو می‌کردی؟ چرا ورزش می‌کردی؟ چرا امیدوار بودی؟ چرا ۱۶ سال در زندان زنده ماندی؟ چرا امیدت نمرد؟ چرا وزنه می‌زدی؟ چرا دمبل می‌زدی؟ دستانت را برای چه روزی قوی‌تر می‌خواستی؟ چرا پیراهن بوستون سلتیکس را پوشیده بودی؟ می‌شناختی‌شان؟ چرا برق شوق از چشم‌هات بیرون می‌زد وقتی تحسینت می‌کردند؟ چرا خواستی برایت دعای خیر کنیم؟ کردیم. کسی صدایمان را نشنید. دیشب هم خندیدی؟ در تنهایی هم خندیدی؟ امروز صبح هم خندیدی؟ چرا می‌خندیدی سامان؟ آنها می‌خواستند تو را بکشند سامان. آن‌ها تو را کشتند... #سامان_محمدی_خیاره @LifeBeforeUs

نگاه کردن به این عکس خیلی چیزها را زنده می‌کند. پفیوز عزیزی که دستم را گرفت، بعد از پنجره به بیرون پرت کرد. پروست که جلد دومش را گم کردم و پیدا نکردم. مرصاد العباد آقای ناصری. دپاکین. مولتی ویتامین. خاطرات تجارت لامپ. بنزین فندک زیپو که از استانبول خریده بودم. بیژن الهی. چرک‌نویس نامه‌ها. سال‌های اب…

ریمیکس «گلچهره» با قسمت‌هایی از آلبوم دلشدگان شجریان و آواز دشتی از هنرمندی ناشناس ریمیکس: ماهان فرزاد @LifeBeforeUs

[media, no text]

💢شکاف میان دولت‌ها و ملت‌ها؛ رنج فلسطینی‌ها چگونه در ایران و اروپا واکنش‌های متفاوتی به دنبال دارد؟ در حالی‌ که جنگ غزه و کشتار غیرنظامیان فلسطینی پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ واکنش‌های جهانی را برانگیخته، تفاوت‌ آشکاری میان واکنش مردم در کشورهای مختلف دیده می‌شود. در ایران، دولتی که خود را حامی رسمی فل…

💢 واکنش‌ها به مرگ ماریو بارگاس یوسا؛ وقتی نمایش دانایی از دانایی مهم‌تر است در پی درگذشت ماریو بارگاس یوسا، نویسنده نامدار اهل پرو و برنده نوبل ادبیات، کاربران در شبکه‌های اجتماعی فارسی با انتشار عکس‌هایی از بارگاس یوسا و نقل قول‌هایی از آثار او، به سوگواری پرداختند. این در حالی بود که بسیاری از اه…

@LifeBeforeUs

@LifeBeforeUs

همه چیز در جریان است. زندگی راه خودش را می‌رود. فکر می‌کنیم ما اجزای کوچک چرخ‌دنده‌های بزرگی هستیم که روی هم غلت می‌خورند و جریان زندگی را پیش می‌برند. تا این که ناگهان مرگ مثل یک گاو آهن بزگ تمام وجودمان را شخم می‌زند؛ پیشانی‌مان را می‌شکافد، گلویمان را پاره می‌کند، از سینه می‌گذرد و تیزترین و بزرگ‌ترین دندانه‌اش را در قلب‌مان می‌کارد. امروز با ناصح حرف زدم. آه کشیدیم. گفتم سر من آمد،‌ سر تو آمد و حالا آن تیزی بزرگ برنده، آن داغ عمیق غیرقابل التیام، بر سینه‌ی مرضیه‌ی نازنینم نشسته، بر قلب ترمه‌‌ی مهربان، که روح ابریشمینش را تارهای طلا به هم متصل کرده است. به مادرم فکر می‌کنم وقتی بعد از بهاره به او رسیدم و گفت به شب بزم و شادی بهاره خوش آمدی و به یاد معصومه می‌افتم. به بابا فکر می‌کنم و یاد هوشمند می‌افتم،‌ آن کلمات زیبای مهربانش،‌ آن مراقبت دائمش، شجاعتش در مواجه با زندگی. بسیار به این فکر می‌کنم که آیا بابا هیچ وقت به مرگ من فکر کرده بود؟ آخ بابا گیان... یکی که در این دنیا مهربانی‌اش خیلی شبیه توست‌، در داغ دردانه‌اش امشب خواب به چشم نمی‌بیند. یادم به بابا می‌افتد. به بهاره. به مامه منصور، به پوره طوبی،‌ به دایه فاطم،‌ به مامه رئوف، به خالو محمد،‌ به فرشاد گیان،‌ آخ فرشاد گیان،‌ به پوره فاطم، به کاک جواد، به مامه مهدی. به کاک هادی یزدانی که دست‌هاش را زیر آب مشت کرده بود، به مادر سپند که هیچ وقت ندیدمش اما خنده‌اش شبیه خنده‌های پوره فاطم بود. همه آنها که خواب‌ها محل تازه‌ی ملاقات‌شان است و آدم دوست دارد همیشه بخوابد تا بسیار با آنها حرف بزند و بگوید چقدر دلش برای تک تک‌شان تنگ است. آنها که رفته‌اند، انگار باری که زور بی‌عدالتی دنیا روی دوش مردم گذاشته را زمین گذاشته‌اند. من به همین خاطر خیلی با آنها حرف می‌زنم و خواب‌های طولانی را برای گفتگو با آنها ترجیح می‌دهم به کلنجار رفتن با نظم انسان‌کش این جهان بی‌معرفت. اولین باری که بعد از مرگ بابا گریه کردم چیزی حدود یک هفته بعد از واقعه بود. وقتی در حیاط بیمارستان بعثت به آقای نوری تلفن کردم و پاسخش تکرار مکرر این جمله بود: تف بر تو ای دنیا،‌ تف بر تو ای دنیا،‌ تف بر تو ای دنیا... اما آیا همه آنها رفتند که ما را تنها بگذارند؟ زخم آن تیزی بزرگ گاو آهن مرگ که به قلب ما فرو شده، اتفاقی بوده؟ حتی اگر بوده،‌ من ترجیح می‌دهم آن زخم بزرگ را جور دیگری ببینم، نه برای این که آن زخم را دوست دارم، ای بسا دلم می‌خواهد آن را بکنم و با خودم بفرستم آنجا که استاد ادبیات مهربان سقزی با خودش برد.اما ترجیح می‌دهم راهی پیدا کنم که ریشه در جهان بینی بابا،‌ در شوق بهاره برای زندگی، در مهربانی هوشمند، در عشق بی‌حد و مرز معصومه،‌ و معصومیت ترمه داشت. آنجاست که فکر می‌کنم آدم باید از خودش بپرسد آیا این مرگ‌ها بیهوده بودند؟ این را آنقدر تکرار کردم که یادم نمی‌آید اولین بار کجا خواندمش؛ «هر مرگ، فرصتی برای همبستگی دوباره‌ی زندگان است». آیا فراق نازنین‌ترین آدم‌های زندگی ما،‌ ما در هم خواهد شکست؟ آیا پس از تجربه‌ی سوگی جان‌فرسا،‌ از آن زخم بزرگ برای تبدیل این جهان مرگ‌بار نابرابر به جایی بهتر استفاده خواهیم کرد؟ ای کاش بتوانیم. دستان ترمه و معصومه و هوشمند را هزار بار می‌بوسم، و از راه دور تا صبح با شما خواهم گریست. راه زیادی در پیش است. حالا ترمه هزاران برادر،‌ و هوشمند و معصومه هزاران پسر دیگر دارند. از صمیم قلب برای شما که خانواده دوم من بودید صبر آرزو می‌کنم.