معنی تقریبی نویسه در تصویر بالا: پرواز باشکوه اژدها در آسمان!
چینیآموزی و اژدها×۳!
| اندر ماجرای شروع یک زبان جدید و متفاوت
چند وقتی میشود که دارم چینی یاد میگیرم و تا اینجا تجربهی جالبی بوده و چیزهای شگفتانگیزی در خودش داشتهاست (مثلاً آدم به خودش میآید و میبیند دارد با جاهایی از دهانش صدا درمیآورد که فکر نمیکرده ممکن باشد.)
اگر نمیدانید، مهمترین ویژگی زبان چینی این است که برخلاف زبان فارسی و زبانهای اروپایی الفبا ندارد و هر نویسه معمولاً نمایندهی یک هجا و یک واحد معنایی است. اسم خط چینی امروزی 汉字 است (با تلفظ Hànzì)، چیزی نزدیک به «خنزه».
خط چینی واژهنگاشت (Logogram) است، یعنی هر نویسه معمولاً نشانگر یک تکواژ (morpheme) است و یک هجا را نشان میدهد. هرچند چینی تصویرنگاشت (Pictogram) و اندیشهنگاشت (Ideogram) هم در خودش دارد.
تصویرنگاشت یعنی شکل نوشتاری مستقیم از تصویر یک شیء گرفته شده؛ مثلاً:
نویسهی 木 یعنی «درخت» که در شکل کهنش تداعیگر درخت (🌲) بودهاست.
نویسهی 山 یعنی «کوه» که در شکل کهنش شبیه کوه بودهاست.
نویسهی 日 یعنی «خورشید» که در شکل کهنش دایرهای بوده و خورشید را نشان میدادهاست.
اندیشهنگاشت یعنی نویسه بیشتر یک مفهوم یا رابطهی انتزاعی را نشان میدهد، نه تصویرش را؛ مثلاً:
نویسهی 上 یعنی بالا.
نویسهی 下 یعنی پایین.
یکی از حالتهای جالب خط چینی وقتی است که نویسهها با هم ترکیب یا تکرار میشوند. 木 یعنی درخت، دو بار که کنار هم بیاید 林 میشود بیشه یا درختزار، سه بار میشود 森 که یعنی جنگل.
یا 日 یعنی خورشید و 月 یعنی ماه؛ حالا هر دو در 明 حضور دارند و معنایش میشود روشن و روشنایی و درخشان.
حالا میرسیم به اژدها×۳!
در راستای این ترکیب و تکرار، برای من عجیبترین و بامزهترینشان (که باعث شد این را بنویسم) این است: 𮹝.
(حدس میزنم تلگرام نشانش ندهد، برای همین لینکش کردهام و تصویرش را بالای همین پست میبینید.)
این نویسه از سه بار تکرار 龙 ساخته شده که یعنی اژدها، پس در ظاهر میشود «اژدها اژدها اژدها» (اژدهاهای خیلی زیاد!)، ولی معنی لغتنامهایاش به حالت و حرکت اژدهایی در آسمان مربوط است، «اژدهایی در حال پرواز»، یا انگار اژدهایی که در اوج شکوه اژدهایانهاش در آسمان پرواز میکند.
این نوع ساخت نویسه، یعنی تکرار سهبارهی یک جزء، در تعدادی از نویسههای چنینی دیده میشود (مثل همان مثال درخت و بیشه و جنگل)، برای نویسههای زیادی هم به کار میرود:
نویسهی 火 یعنی آتش، 焱 یعنی آتش فروزان.
نویسهی 金 یعنی طلا، آنوقت 鑫 انگار کسی دارد داد میزند «طلا طلا طلا!» معنیاش هم به مفهوم «ثروت و رونق» ربط دارد.
خلاصه، چینی تا اینجا جالب بوده، هرچند باید رفت جلوتر و دید اگر اژدهاها چهار تا بشوند چه میشود.
@Owlpedia
