👆👆👆
فرش دستباف یا رباتباف؟ بحران اعتماد به بازار
سال گذشته، زمانی که درباره فرشهای قاچاق افغانبافت مینوشتم، یکی از استادان و خبرگان توضیح دادند که با احتمال بسیار زیاد، این فرشها رباتباف هستند و با حمایت برخی تجار ایرانی در افغانستان یا جایی دیگر تولید میشوند. البته در آن زمان سندی برای اثبات این ادعا وجود نداشت؛ چراکه افغانها، برخلاف چینیها، تاکنون تصویر یا فیلمی از کارگاههای بافت این فرشها منتشر نکردهاند.
در مورد رباتبافی در ایران نیز، تا آنجا که به یاد دارم، دستگاه بافت رباتیک فرش در یکی از نمایشگاههای فرش ایران، احتمالاً در دهه ۷۰ یا ۸۰، توسط خراسانیها رونمایی شد؛ اما اجازه رسانهای شدن آن را ندادند و ظاهراً فعالیت خود را بهصورت مخفیانه ادامه دادند.
اکنون که در میانه اولین دهه ۱۴۰۰ هستیم، جستهوگریخته خبرهایی از رواج رباتبافی فرش در برخی مناطق مهم فرشبافی کشور به گوش میرسد. انتشار همین اخبار، مسئولان وزارت صمت را نیز به تحرک واداشته تا دستکم برای جلوگیری از زیان مصرفکنندگان و مقابله با عرضه فرشهای رباتباف بهعنوان فرش دستباف، چارهای بیندیشند.
اما شگفتآور آنجاست که جناب مجید فرشچی، رئیس محترم مرکز ملی فرش ایران، با گذشت حدود دو ماه از زمانی که این نامه به دست ایشان رسیده، تاکنون واکنش یا سخنی درباره این موضوع نداشتهاند و در این مدت، ظاهراً بیشتر ترجیح دادهاند از فرهنگ و هنر دوهزاروپانصدساله فرش ایرانی بگویند و وعدههایی بیسرانجام درباره بیمه بدهند؛ که معلوم نیست چه زمانی به عمل درآیند.
خلاصه اینکه، مسئله رباتبافی دیگر موضوعی نیست که بتوان آن را پشت تحریمهای ظالمانه و دیگر مشکلات ریز و کوچک پنهان کرد. نمیتوان با سکوت و بیتفاوتی، به تولیدکنندگان و فروشندگان شریف این عرصه آسیب زد و در نهایت، اعتماد مصرفکنندگان ایرانی و خارجی به فرش دستباف ایران را از بین برد.
@farsh_nevesht
1August 28, 2026 84
