🔴چالشهای هماهنگی اقتصادی بریکس در سایه اختلافات سیاسی
*سیدمحمد عباسنیا
عدم صدور بیانیه مشترک در اجلاس وزرای خارجه بریکس (ریودوژانیرو، آوریل ۲۰۲۵) پرسشی اساسی را مطرح میکند: اگر اعضای بریکس در مواضع سیاسی به اجماع نمیرسند، چگونه میتوانند بر سر راهبردهای اقتصادی مشترک توافق کنند؟ این ناکامی سیاسی، که ریشه در تنوع منافع و فشارهای خارجی دارد، سایهای بر چشمانداز همکاریهای اقتصادی گروه انداخته، اما مانع مطلق پیشرفت نیست.
تنوع اقتصادی و سیاسی ۱۱ عضو بریکس (از قدرت جهانی چین تا اقتصادهای در حال توسعه مانند اتیوپی) هماهنگی را دشوار میکند. چین و روسیه کاهش وابستگی به دلار را اولویت میدانند، در حالی که هند و امارات به دلیل روابط تجاری با غرب محتاطاند. ایران به دنبال دور زدن تحریمهاست، اما برزیل و اندونزی بر توسعه پایدار تمرکز دارند. این تفاوتها، همراه با اختلافات ژئوپلتیک (مثل مواضع متضاد در قبال اوکراین یا غزه)، اعتماد لازم برای پروژههای بزرگ اقتصادی مانند ارز دیجیتال یا پیامرسان بانکی را تضعیف میکند. تهدیدات آمریکا، بهویژه تعرفههای پیشنهادی ترامپ، نیز برخی اعضا را به احتیاط وامیدارد.
با این حال، بریکس از انعطافپذیری ساختاری برخوردار است که امکان همکاریهای تدریجی را فراهم میکند. تجارت با ارزهای محلی، که بین چین-روسیه و ایران-هند آغاز شده، میتواند گسترش یابد. بانک توسعه جدید (NDB) نیز ابزاری کممناقشه برای تأمین مالی پروژههاست. فشارهای خارجی، مانند تحریمها و سلطه دلار، انگیزهای مشترک برای همکاری ایجاد کرده و برزیل، بهعنوان رئیس دورهای، میتواند با میانجیگری، مذاکرات اقتصادی را پیش ببرد. اجلاس سران جولای ۲۰۲۵ فرصت کلیدی برای رفع موانع است.
در نهایت، هماهنگی اقتصادی بریکس به مدیریت اختلافات سیاسی، تمرکز بر پروژههای عملی، و ایجاد زیرساختهای مشترک بستگی دارد. بدون اینها، راهبردهای بلندپروازانه در حد پیشنهاد باقی خواهند ماند، اما گامهای کوچکتر میتوانند راه را برای همکاریهای عمیقتر هموار کنند.
----------
@EcoLook
