🗓جهان در تکاپوی تعادل: سه ماهه نخست ۲۰۲۵ زیر ذرهبین تحولات و تنشها (⏪ بخش سوم)
*سیدمحمد عباسنیا
🔻بخش سوم- بهبود شکننده در اروپا؛
اروپا در سهماهه اول ۲۰۲۵ شاهد نشانههایی از بهبود اقتصادی بود، اما این پیشرفت با شکنندگی قابلتوجهی همراه شد که تحت تأثیر سیاستهای پولی، تنشهای ژئوپلتیکی و بیثباتی قیمت انرژی قرار داشت. بر اساس گزارش اولیه بانک مرکزی اروپا (ECB) در مارس ۲۰۲۵، نرخ تورم منطقه یورو در فوریه به ۲.۳ درصد کاهش یافت که نزدیک به هدف ۲ درصدی این نهاد بود. این کاهش از ۳.۱ درصد در دسامبر ۲۰۲۴ عمدتاً به افت قیمت انرژی نسبت داده میشود؛ شاخص قیمت انرژی یورواستات نشان میدهد که هزینه انرژی در این دوره ۸ درصد کمتر از سهماهه قبل بود، بهطوری که میانگین قیمت برق برای خانوارها به ۰.۲۲ یورو به ازای هر کیلوواتساعت رسید. این کاهش به بهبود قدرت خرید مصرفکنندگان کمک کرد و شاخص اطمینان مصرفکننده منطقه یورو (Consumer Confidence Index) در مارس ۲۰۲۵ به منفی ۱۲.۵ رسید، که نسبت به منفی ۱۵.۸ در دسامبر ۲۰۲۴ بهبود قابلتوجهی نشان میدهد.
سیاستهای پولی انبساطی ECB نیز نقش مهمی در این بهبود ایفا کرد. در ژانویه ۲۰۲۵، نرخ بهره اصلی از ۳.۷۵ درصد به ۳.۵ درصد کاهش یافت، که تقاضای وام را تقویت کرد. دادههای ECB نشان میدهد که حجم وامهای جدید به شرکتها در فوریه ۲۰۲۵ با ۳.۲ درصد رشد به ۱۲۰ میلیارد یورو رسید، در حالی که وامهای مصرفی خانوارها ۲.۸ درصد افزایش یافت و به ۴۵ میلیارد یورو رسید. این تزریق نقدینگی بهویژه در کشورهایی مانند ایتالیا و اسپانیا مشهود بود، جایی که هزینههای مصرفی خانوارها بهترتیب ۱.۵ درصد و ۲.۱ درصد رشد کرد. با این حال، رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) منطقه یورو همچنان محدود بود و برآورد یورواستات نرخ رشد سالانه ۰.۸ درصد را برای سهماهه اول ۲۰۲۵ نشان میدهد، که کمتر از پیشبینی ۱.۱ درصدی تحلیلگران است.
عملکرد اقتصادی در میان کشورهای عضو یورو ناهمگون بود. اسپانیا با رشد GDP ۲.۳ درصدی پیشتاز بود، که عمدتاً به رونق گردشگری و افزایش ۱۲ درصدی ورود گردشگران (به ۱۸ میلیون نفر) در ژانویه و فوریه ۲۰۲۵ نسبت داده میشود. در مقابل، آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، با رشد ناچیز ۰.۳ درصدی ضعیفترین عملکرد را داشت. گزارش مؤسسه Ifo در مارس ۲۰۲۵ نشان میدهد که شاخص اطمینان کسبوکار آلمان به ۸۵.۷ کاهش یافت (از ۸۷.۳ در دسامبر ۲۰۲۴)، که به کاهش تقاضای صادراتی و افزایش هزینههای تولید مرتبط است. صادرات آلمان به خارج از اتحادیه اروپا در این دوره ۲.۴ درصد افت کرد و به ۵۵ میلیارد یورو رسید، که بخشی از آن به کاهش تقاضا از سوی چین و تنشهای تجاری با آمریکا برمیگردد.
تنشهای ژئوپلتیکی، بهویژه ادامه جنگ در اوکراین، یکی از بزرگترین موانع بهبود پایدار در اروپا بود. قطع جریان گاز روسیه از طریق خط لوله نورد استریم، که از سال ۲۰۲۴ کامل شده بود، وابستگی اروپا به واردات LNG از آمریکا و قطر را افزایش داد. گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در فوریه ۲۰۲۵ نشان میدهد که واردات LNG اروپا در سهماهه اول ۲۰۲۵ به ۳۵ میلیارد متر مکعب رسید، که ۱۵ درصد بیشتر از سال قبل است. با این حال، این تغییر منبع عرضه قیمت گاز طبیعی را بیثبات کرد؛ میانگین قیمت گاز در هاب TTF هلند در مارس ۲۰۲۵ به ۳۵ یورو به ازای هر مگاواتساعت رسید، که ۱۰ درصد بالاتر از پیشبینی ۳۱.۸ یورویی تحلیلگران بود. این نوسانات بهویژه بر صنایع انرژیبر مانند فولاد و مواد شیمیایی فشار آورد و تولید صنعتی آلمان را ۱.۸ درصد کاهش داد.
درگیریها در خاورمیانه نیز تأثیر غیرمستقیمی بر اروپا داشت. افزایش ۷ درصدی قیمت نفت خام برنت به ۸۵ دلار در هر بشکه، هزینههای حملونقل و تولید را بالا برد. به گزارش کمیسیون اروپا در فوریه ۲۰۲۵، هزینههای لجستیک در این دوره ۵ درصد افزایش یافت و شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) منطقه یورو را به ۱.۲ درصد رساند، که نشانهای از فشارهای تورمی بالقوه در آینده است. این عوامل شکنندگی بهبود اقتصادی را تشدید کردند و اعتماد سرمایهگذاران را تحت تأثیر قرار دادند؛ شاخص STOXX 600 در مارس ۲۰۲۵ تنها ۰.۵ درصد رشد کرد و به ۴۸۰ واحد رسید، که نشاندهنده احتیاط بازارها است.
از سوی دیگر، تلاشها برای کاهش کربن به پیشرفتهایی منجر شد. سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر در سهماهه اول ۲۰۲۵ به ۲۸ میلیارد یورو رسید، که ۶۰ درصد آن به پروژههای بادی و خورشیدی اختصاص یافت. گزارش IEA نشان میدهد که ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر اروپا در این دوره ۴ گیگاوات افزایش یافت و به ۳۱۰ گیگاوات رسید، اما این رشد هنوز برای جبران وابستگی به گاز کافی نبود.
در مجموع، اروپا در سهماهه اول ۲۰۲۵ با ترکیبی از فرصتها و تهدیدها روبهرو بود که بهبود آن را شکننده و وابسته به عوامل خارجی نگه داشت.
ادامه دارد...
-------
@EcoLook
April 3, 2025 10.3K 4
