🍃
فلات ایران و میانرودان
در روایت رایج، فلات ایران و میانرودان دو حوزهٔ متمایز فرض میشود.
در این روایت، زبانهای بابلی و آشوری به خانوادهٔ سامی و زبانهای پارسی و مادی به خانوادهٔ هندواروپایی تعلق دارد و خویشاوندی این دو گروه به وامواژهها محدود میشود.
اما اگر به جای مقولههای انتزاعی زبانشناختی، پیوستگی زیستی-جغرافیایی و جریان پیوستهٔ تاریخ مبنا قرار گیرد، تصویر دیگری پدیدار میشود.
نبودِ مانع طبیعی میان فلات ایران و میانرودان و حضور کانونهای کهنی چون چغامیش و اوریدو، همگی بر پیوستگی تبارها و زبانها دلالت دارد.
ایلام دنبالهٔ تمدنی چغامیش و سومر و اکد دنبالهٔ تمدنی اوریدو بودهاند و تعامل میان این دو شاخه در طول تاریخ ادامه یافته است.
بابلی، آشوری، مادی و پارسی نیز صورتهای تکاملیافتهٔ یک نیای تمدنی مشترکاند. زبانهایی مانند کاسی، گوتی، اورارتویی و هیتی نیز که در روایت رایج اغلب به عنوان زبانهای منزوی و مبهم طبقهبندی میشوند، به عنوان مرحلههای گذار میان لایههای تمدنی بر روی یک پیوستار درک میشود.
نگاه پیوستهانگارانه به تاریخ این منطقه، بر روایت گسستهانگارانه، برتری عقلی دارد.
@oldhistor
7August 28, 2026 196 6
