🍃
هزارۀ هفتم
زماندهی رایج برای زرتشت، یعنی بازهٔ ۲۵۸ پیش از اسکندر تا ۱۷۰۰ پیش از میلاد، بر استنتاجات زبانشناختی از متون اوستایی استوار است؛ در حالی که هیچ نسخهای همزمان با خود زرتشت در دست نیست. بنابراین زبانشناسی حداکثر میتواند زمان بازنویسی متون را تخمین بزند، نه زمان خود زرتشت را.
از سویی، کسانی چون پلوتارک، خانتوس، پلینیوس، سویداس و...، زمان زرتشت را ۵۰۰۰ سال پیش از تروی ذکر کردهاند. این همگرایی میان منابع را نمیتوان تصادفی دانست.
شاهنامه نیز با بیت «گذشته بر آن سالیان ششهزار» در بخش گشتاسپ، همین سنت سالشماری را بازتاب میدهد. گزارش خورشیدگرفتگی در گزیدهٔ زاتسپرم و دینکرد هفتم، که با محاسبات نجومی نوین به ۵۸۵۵ پ.م میرسد نیز این زماندهی را تأیید میکند. مجموعهٔ این شواهد نشان میدهد که زمان زرتشت به هزارهٔ هفتم بازمیگردد.
در برابر این همگرایی، تاریخهای رسمی مبهم موجود که صرفاً با ملاحظات زمانشناسانهٔ معاصر و نیز تاریخگذاریهای زبانی متأخر ساخته شده، فاقد پشتوانهٔ جدی سندی است.
اسناد تاریخی، از انسجام درونی برخوردار بوده و تصویری متفاوت از زمان زرتشت به دست میدهد.
@oldhistor
3
1September 2, 2026 96 7
