🍃
ترجیح میز بر حقیقت
نسل نخست پژوهندگان ایرانی، چهرههایی چون بهار، خانلری، مینوی، پیرنیا، اقبال آشتیانی و...، از تأثیرگذارترین شخصیتهای علمی و ادبی عصر خود بودند.
اما آنان در بستری میاندیشیدند که، ایران تازه با کشفیات باستانشناسی و مکتوبات قرن نوزدهم اروپا آشنا شده بود. در آن زمان، هنوز چهرۀ واقعی استعمار فکری از پس نقاب مورخان غربی نمایان نگشته بود.
بنابراین، ایشان با نیتی خیرخواهانه دست به قلم برده و آثاری بر پایۀ همان تفاسیر پدید آوردند.
اما شگفتا که پس از گذشت دههها، آن نوشتهها همچنان به عنوان مرجع در دانشگاههای ایران تدریس میشود.
اینک جهان علم بسیاری از آن دادهها را منسوخ دانسته است. اما علوم انسانی ایران که در حال در جا زدن بوده، همچنان به این متون وفادار مانده است.
نسل پیشگام، در عصری میزیستند که آگاهی از ماهیت استعماریِ آن تفاسیر ممکن نبود. پس مقصر اصلی، استادان دانشگاههای امروزند که باید بدانند بسیاری از آن دادهها دیگر اعتبار علمی ندارد. اما ترجیح میدهند خاموش بمانند؛ زیرا بازنگری در آن کتب، به معنای به خطر انداختن کرسیهایی است که سالها بر پایۀ همان متون بنا شده است.
@oldhistor
4
2August 26, 2026 149 1
