🍃
ادعای یکتاپرستی ایرانیان
این ادعا بیش از آنکه واقعیت تاریخی باشد، فرافکنی نوین از مفاهیم ادیان ابراهیمی، بر گذشته است.
شواهد کتیبهای، از جمله عبارت داریوش در بیستون که از «دیگر خدایانی که هستند» سخن میگوید، و کتیبۀ اردشیر دوم که اهورامزدا، آناهیتا و میترا را همعرض میستاید، ساختاری چندخدایی را نشان میدهد که در آن اهورامزدا خدای برتر است، نه یگانه.
الواح اداری تختجمشید نیز نام خدایان ایلامی، بابلی و ایرانی را در کنار هم ثبت کرده است که بیانگر رسمیت آیینهای چندخدایی در دستگاه هخامنشی است.
اوستا با یشتها و ایزدانی چون میترا، آناهیتا، تیشتر، وایو، بهرام و نریوسنگ، و نیز زروان به عنوان پدر اهورامزدا و اهریمن، همگی بر چندخدایی دلالت دارد.
پییر بریان تأکید میکند که دین هخامنشی را باید «چندخدایی پایگانی» خواند، نه یکتاپرستی. در این ساختار، اهورامزدا وجود دارد، اما خدایان دیگر نیز ستایش میشوند.
پذیرفتن این واقعیت، نه کاستن از عظمت ایران باستان، بلکه نزدیکتر شدن به حقیقت تاریخی است.
@oldhistor
3August 31, 2026 100 7 4
