انقلاب یا نهضت؟
در جلسهای احتمالاً حکومتی در تبریز آقایی طی سخنانی معترض هستند که چرا خط از تبریز درآمده ولی قزوین پایتخت خط نامگذاری شده است؟ دو سال است که در بنرها به جای انقلاب مشروطیت نهضت مشروطیت نوشته میشود. اولاً با تعریفی که از انقلاب در علم سیاست داریم آن تغییر و تحول سیاسی ـ اجتماعی را میتوان انقلاب نامید که دارای چهار ویژگی است: رهبر واحد، ایدئولوژی، رویارویی خونین و دگرگونیهای عمیق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی. تغییر و تحول مشروطیت قلابی سه ویژگی از این چهار را نداشت. رهبر واحد نداشت. ایدئولوژی فراماسونها پانایرانیسم بود. ایدئولوژی مرکز غیبی تبریز مارکسیسم بود. ایدئولوژی یپرم داویدیان ناسیونالیسم ارمنی بود. تغییرات عمیق اجتماعی، اقتصادی هم صورت نگرفت. بنابراین نمیتوان تغییر تحول مشروطۀ قلابی را انقلاب نامید.
اما برای خوشایند ایشان ما با مسامحه تغییر تحول مشروطۀ قلابی را انقلاب مینامیم. حالا از این نامگذاری تبریز چه نفعی خواهد برد؟ تا حالا با آن همه خونریزی و صرف هزینه چه نفعی برده است؟ واقعیت آن است که زندهیاد صمدخان شجاعالدوله يکصد و اندی سال پیش در گفتگو با محمدسعید اردوبادی گفته بود: مشروطهخواهی دروغ بیش نیست؛ جنگ برای آن است که حاکمیت از دست تورک گرفته شود. همۀ قرائن و شواهد آن موقع و دادههایی که در دسترس میباشد حاکی از آن است که صمدخان شجاعالدوله راست گفته بود.
سیدحسن تقیزاده تا تضعیف حکومت تورک قاجار مشروطهخواه بود اما وقتی که حکومت تضعیف شد، برای زمینهسازی حکومت استبدادی قوم دریزبان، در شمارۀ نهم نشریهاش کاوه نوشت: برای ایران حکومت «استبداد منور» مناسب است. بعد از تغییر سلطنت، محمدعلی فروغی، مشروطهخواهِ دیروز، رئیسالوزاء حکومت استبدادی پهلوی اول شد. تقیزاده، مشروطهخواه دیروز، در همین کابینه وزیر مالیه و نیز سرپرست وزارت شوارع شد. همۀ وزرا از لژ فراماسونری بیداری ایرانیان که توسط فروغی و پدرش تأسیس شده بود انتخاب شده بودند. به بیان دیگر، همۀ مشروطهخواهانِ دیروز کارگزار حکومت استبدادی پهلوی شده بودند. مشروطهخواهی را بوسیده و به کناری نهاده بودند. ولی در عین حال تقیزاده با گستاخی هرچه تمام هر سال در حکومت استبدادی پهلوی دوم در چهاردهم مرداد ماه به مناسبت سالروز مشروطیت سخنرانی رادیویی داشت که دربارۀ انقلاب مشروطهخواهی و مزایای مشروطیت سخن میگفت.
اما دردا و دریغا برخی از فعالان جنبش ملی تورک نکتهای را که صمدخان شجاعالدوله به فراست يکصد و اندی سال پیش دریافته بود، هنوز بعد از این همه مدت درنیافتهاند. بگذریم. انقلاب یا نهضت؟
قادر کیانی
@ghaderkiani
21
5
2
1
1August 6, 2026 1.1K 32
