▪️آیا واقعاً میتوان کسی را تغییر داد؟ آیا آدمها واقعاً تغییر میکنند؟ و اگر بله ، در چه سطحی و با چه هزینهای؟
۱ - انسان موجودی تغییرپذیر است، اما نه در هر بُعدی
تحقیقات طولی نشان دادهاند که برخی ویژگیها با گذر زمان و تجربه تغییر میکنند، اما اغلب این تغییرات آهسته، محدود و در نتیجهٔ انتخابهای آگاهانهٔ فرد هستند، نه فشارهای بیرونی.
بنابراین اگر منظورتان از تغییر، رشد فردی یا یادگیری مهارتهای اجتماعی باشد، بله، این شدنی است.
اما اگر بخواهید جوهرهٔ درونی فرد را که امضای روانی اوست دگرگون کنید، معمولاً با دیوار مواجه میشوید.
۲ - فرق بزرگی بین تغییر رفتار و تغییر شخصیت وجود دارد.
افراد ممکن است در پاسخ به شرایط خاص، رفتار خود را تغییر دهند. مثلاً مردی که تا دیروز بینظم بود، بهخاطر حضور در محیط کاری جدید، منظمتر عمل کند.
این تغییر در سطح «رفتار»رخ میدهد.
اما شخصیت چیزی پایدارتر و عمیقتر است که بهسختی دگرگون میشود.
مانند این است که بتوانید لباس کسی را عوض کنید،اما نه رنگ پوستش را.
۳ - برخی از تغییرات تنها با ارادهٔ خود فرد ممکناند، نه با خواست ما
پژوهشها نشان دادهاند که هر نوع تغییر پایدار، نیازمند انگیزهٔ درونی است.یعنی فرد باید خود بخواهد که تغییر کند. روانشناسان بالینی تأکید میکنند که «پیشنیاز هر دگرگونی، پذیرش و خواست شخصی است». شما میتوانید منبع الهام باشید،حمایتکننده یا آینهای صادق؛اما نمیتوانید محرک اصلی باشید اگر طرف مقابل تمایلی نداشته باشد.
۴ - تمایز بین تغییر شخصیت و درمان اختلال روانی را جدی بگیرید
مثلاً افسردگی مزمن اضطراب اجتماعی یا اختلال شخصیت مرزی را ممکن است بهصورت بیعلاقگی، سردی یا بیثباتی رفتاری تعبیر کنیم. در حالی که در این موارد، تغییر تنها از مسیر مداخلات روانپزشکی و درمانی امکانپذیر است،نه با نصیحت و پافشاری شریک زندگی.
۵ - رمانها و فیلمها تصویری اغراقشده از تغییر شخصیت ارائه میدهند
۶ - مغز انسان ظرفیت یادگیری دارد،اما شخصیت الگوهای پایدارتری دارد
بله،ممکن است کسی مهارت جدیدی بیاموزد یا واکنشهای عاطفی خود را بهتر کنترل کند، اما این تغییرات لزوماً به معنای دگرگونی شخصیت نیستند.
آنچه عوض میشود رفتار است، نه ماهیت وجودی فرد.
۷ - برخی تغییرات نمایشیاند و برای تطبیق موقت با شرایط صورت میگیرند
تفاوت اصلی میان تغییر واقعی و تغییر نمایشی در سطح «انگیزهٔ درونی» و «پایداری رفتاری» است. اگر تغییری تنها در حضور شما اتفاق میافتد و نه در غیاب،احتمالاً با یک تغییر سطحی روبهرو هستید.
۸ - فرهنگ و جامعه میتوانند چارچوبهایی بسازند که مسیر تغییر را تسهیل یا محدود کنند
برای نمونه، فردی که در فرهنگی محافظهکار بزرگ شده، ممکن است در برابر ارزشهای جدید مقاومت کند، حتی اگر خود بهتنهایی مایل به تغییر باشد.
روانشناسان فرهنگی تأکید میکنند که «تغییر پایدار زمانی ممکن است که فرد احساس کند ساختارهای اطرافش از او حمایت میکنند، نه سرکوب».
۹ - در رواندرمانیهای مدرن، هدف «تغییر بنیادین» نیست؛بلکه تنظیم بهتر با واقعیت است
۱۰ - گاهی تغییر، بهمعنای رهایی از نقاب است؛ نه افزودن ویژگی جدید
مثلاً کسی که سالها در محیطی خشن بزرگ شده و خود را درونگرا نشان میدهد، ممکن است با امنیت عاطفی،ناگهان جنبههای پرانرژی و گرم خود را بازیابد.
رواندرمانگران این فرایند را «بازسازی هویت» یا «ترمیم خود» مینامند.در این مسیر، تغییر حاصل رهایی از فشارهاست، نه افزودن خصیصهای تازه.
۱۱ - تغییر شخصیت در بزرگسالی نادر، اما ممکن است
مثلاً فردی که سالها مضطرب و بیاعتماد بوده، ممکن است در اثر رابطهای امن و درمانگرانه،به تدریج به فردی با ثباتعاطفیتر بدل شود.اما این مسیر بیشتر شبیه بازپروری است تا جادوی یکشبه.
۱۲ - «تغییر برای دیگران» اغلب به نارضایتی درونی منجر میشود
روانشناسان وجود «اصالت» را برای رضایت از زندگی حیاتی میدانند و معتقدند تغییر موفق، تنها زمانی رخ میدهد که در هماهنگی با هویت فردی باشد، نه تقلیدی از خواستههای دیگران.
۱۳ - برخی ویژگیها بهقدری ژرفاند که تغییر آنها بهمعنای ازبینبردن هویت است
برای نمونه، کسی که درونگراست و از تنهایی انرژی میگیرد،بهسختی میتواند با فشار دیگران به فردی برونگرا بدل شود.
چنین تلاشی نه تنها فرساینده است، بلکه اغلب به احساس گمگشتگی منتهی میشود.
۱۴ - اغلب افراد تغییر را با کنترل اشتباه میگیرند
۱۵ - بهترین نوع تغییر، با الگوسازی و الهامگیری آغاز میشود.
مطالعات رفتاری نشان میدهند که افراد وقتی کسی را میبینند که در مسیر مشخصی رشد کرده، بیشتر از طریق «مشاهده» ترغیب به تغییر میشوند تا نصیحت مستقیم. بهجای آنکه از کسی بخواهیم مطالعه کند، اگر خودمان اهل کتاب باشیم، احتمالاً بهمراتب اثربخشتر خواهد بود.
#آگاهی
#تغییر
#رشد
@art_philosophyy
