تفاوت ایران و افغانستان
عبدالواحد
در میان آفریدههای خداوند در جهان، تفاوتهای فراوانی وجود دارد. انسانها از نظر ظاهر، زبان، فرهنگ و شیوهٔ زندگی با یکدیگر متفاوتاند و سرزمینها و کشورها نیز از جهات گوناگون با هم فرق دارند. هر کشوری شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی خاص خود را دارد و همین تفاوتها سبب میشود که تجربهٔ زندگی در هر سرزمین، ویژگیهای مخصوص به خود داشته باشد.
در سفر به افغانستان، برخی تفاوتهای میان این کشور و ایران برایم جالب و قابل توجه بود. یکی از مواردی که بیش از همه توجهم را جلب کرد، وضعیت دسترسی مردم به شبکهها و رسانههای دیجیتالی بود. در افغانستان مشاهده کردم که برخی از رسانهها و پیامرسانهایی که من بیشتر از آنها استفاده میکنم، از جمله یوتیوب، تلگرام و واتساپ، بدون نیاز به فیلترشکن قابل دسترسی بودند. در حالی که در ایران، دسترسی مستقیم به برخی از همین پلتفرمها با محدودیتهایی روبهرو است و بسیاری از کاربران برای استفاده از آنها به فیلترشکن متوسل میشوند.
امروزه فضای مجازی و رسانههای دیجیتال، بخش مهمی از زندگی مردم شدهاند. ارتباط با خانواده و دوستان، کسبوکار، آموزش، اطلاعرسانی، دسترسی به اخبار و حتی بسیاری از فعالیتهای علمی و فرهنگی از طریق اینترنت و شبکههای اجتماعی انجام میشود. به همین دلیل، دسترسی آسان، امن و قانونی به ابزارهای ارتباطی برای بسیاری از مردم اهمیت زیادی دارد.
البته نباید تفاوت میان کشورها را تنها در یک موضوع خلاصه کرد. افغانستان و ایران از نظر تاریخ، امکانات اقتصادی، زیرساختها، شرایط اجتماعی و فرصتهای شغلی نیز تفاوتهای قابل توجهی دارند. در هر دو کشور مشکلاتی مانند فقر و بیکاری وجود دارد، اما میزان و شکل این مشکلات یکسان نیست. در افغانستان، در بسیاری از مناطق، آثار فقر و کمبود فرصتهای شغلی بیشتر به چشم میخورد و مردم با دشواریهای اقتصادی فراوانی روبهرو هستند. با این حال، مردم هر دو سرزمین برای زندگی بهتر، تأمین معاش و آیندهٔ فرزندان خود تلاش میکنند.
آنچه برای من در این مقایسه اهمیت داشت، این بود که پیشرفت فناوری و ارتباطات دیجیتال امروزه دیگر یک امر تجملی نیست؛ بلکه به بخشی از زندگی روزمرهٔ مردم تبدیل شده است. انسان امروز برای آموختن، ارتباط برقرار کردن، تجارت، اطلاعرسانی و استفاده از دانش و تجربهٔ دیگران، به اینترنت و نرمافزارهای ارتباطی نیاز دارد.
به باور من، شایسته است مسئولان در هر کشوری، در چارچوب قانون و با در نظر گرفتن مصالح عمومی و امنیت جامعه، راههایی را برای دسترسی آسانتر و قانونی مردم به فناوریهای نوین ارتباطی فراهم کنند. مردم نیز باید در استفاده از این امکانات، مسئولانه رفتار کنند و از فضای مجازی در مسیر علم، آگاهی، ارتباط سالم و پیشرفت جامعه بهره ببرند.
در ایران، بسیاری از مردم برای دسترسی به برخی شبکههای اجتماعی از فیلترشکن استفاده میکنند. این موضوع نشان میدهد که فضای مجازی تا چه اندازه در زندگی مردم نفوذ کرده است. شاید بهتر باشد دربارهٔ شیوهٔ مدیریت این فضا، با نگاه واقعبینانه و متناسب با نیازهای روز جامعه اندیشیده شود؛ به گونهای که هم نگرانیهای مربوط به امنیت و فرهنگ جامعه مورد توجه قرار گیرد و هم نیاز مردم به ارتباط، آموزش و دسترسی به اطلاعات و فناوریهای روز دنیا نادیده گرفته نشود.
سفر و مشاهدهٔ مستقیم، انسان را با واقعیتهایی آشنا میکند که گاهی از دور دیده نمیشوند. مقایسهٔ ایران و افغانستان نیز برای من تنها مقایسهٔ دو کشور نبود، بلکه فرصتی بود تا تفاوتهای اجتماعی و فرهنگی و همچنین نیازهای مشترک مردم را بهتر ببینم. با وجود تفاوتهای فراوان، مردم هر دو سرزمین خواهان آرامش، امنیت، کار، رفاه، پیشرفت و آیندهای بهتر برای خود و فرزندانشان هستند.
دوشنبه, ۶ مهر ۱۴۰۵
https://t.me/ALblaghvahed
September 28, 2026 33
