متن شماره ۳۸
مقالهی «احیای ملت: نگاهی لاکانی به فانتزی ماگا در سیاست ترامپ» به بررسی شعار و جنبش «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» میپردازد و تلاش میکند نشان دهد که این شعار فقط یک پیام انتخاباتی ساده نبود، بلکه نوعی فانتزی سیاسی دربارهی بازگرداندن عظمت ازدسترفتهی آمریکا بود. نویسندگان مقاله، ایملدا ماسنی جونیاتی سیانیپار و آرس تهوپیوری، با استفاده از نظریهی روانکاوی ژاک لکان، مخصوصاً مفاهیمی مثل فقدان، دیگری بزرگ، فانتزی، میل و ژوئیسانس، توضیح میدهند که چرا روایت ترامپ برای بخشی از جامعهی آمریکا جذاب و اثرگذار شد.
مقاله میگوید ترامپ در روایت سیاسی خود آمریکا را کشوری زخمی، تضعیفشده و رو به زوال تصویر میکند؛ کشوری که انگار عظمت، قدرت، امنیت و احترام جهانی خود را از دست داده است. او این وضعیت را نتیجهی عواملی مثل مهاجرت، جهانیشدن، نخبگان سیاسی، رقبای خارجی و تغییرات فرهنگی معرفی میکند. از نگاه لکانی، این تصویرسازی نوعی «فقدان» میسازد؛ یعنی ملت بهعنوان سوژهای ناتمام و آسیبدیده نشان داده میشود که چیزی مهم را از دست داده و حالا باید دوباره کامل شود. شعار ماگا دقیقا روی همین حس فقدان سوار میشود و وعده میدهد که آمریکا میتواند به گذشتهای باشکوه، قدرتمند و منسجم برگردد.
نویسندگان توضیح میدهند که ترامپ خودش را بهعنوان کسی معرفی میکند که میتواند این هویت شکستهی ملی را ترمیم کند. او در این روایت فقط یک سیاستمدار معمولی نیست، بلکه نوعی «دیگری بزرگ» است؛ یعنی مرجعی نمادین که ادعا میکند میداند مشکل کشور چیست و چگونه باید نظم، امنیت و غرور ملی را بازگرداند. در کنار این، ترامپ دشمنانی هم برای این روایت میسازد: مهاجران، مسلمانان، نخبگان جهانی، چین، مکزیک و نهادهای بینالمللی. این گروهها در روایت او بهعنوان موانعی معرفی میشوند که جلوی کاملشدن دوبارهی آمریکا را گرفتهاند. بنابراین مشکلات پیچیدهی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به یک داستان ساده تبدیل میشوند: آمریکا عظمتش را از دست داده، دشمنانی آن را ضعیف کردهاند، و ترامپ کسی است که میتواند این عظمت را بازگرداند.
در نهایت، مقاله میگوید قدرت ماگا فقط در وعدههای سیاسیاش نیست، بلکه در لذتی عاطفی و روانی است که برای هواداران تولید میکند؛ چیزی که لکان آن را «ژوئیسانس» مینامد. اقداماتی مثل محدودیت سفر مسلمانان، سیاستهای ضد مهاجرتی، تعرفههای تجاری، حمله به نخبگان و نمایش قدرت در سیاست خارجی، به هواداران نوعی احساس موقت قدرت، امنیت، انتقام و کنترل میدهد. اما این وعدهی بازگشت به عظمت هیچوقت بهطور کامل محقق نمیشود. دقیقاً به همین دلیل فانتزی زنده میماند: چون هواداران همچنان منتظر تحقق کامل آن میمانند. از نظر مقاله، ماگا نوعی فانتزی سیاسی است که با میل عمیق افراد به هویت، تعلق، نظم و کنترل پیوند میخورد و به همین دلیل میتواند وفاداری سیاسی را حتی در شرایط ناکامی و وعدههای تحققنیافته حفظ کند.
4
3
2June 10, 2026 575 6
