ابن عربی طی فرایند جذابی احتمالا تحت تاثیر تعالیم مسیحی و آیهٔ ۱۰ از… — آکادمی بیدل دهلوی | مهرداد مهرجو — TG.ME

ابن عربی طی فرایند جذابی احتمالا تحت تاثیر تعالیم مسیحی و آیهٔ ۱۰ از سورهٔ یس که عیسی را «کلمة الله» می‌خواند، جهان را به کتابی تشبیه می‌کند که موجودات کلمه‌های آن هستند. از این حیث ریشهٔ تشبیه آفرینش را به کتاب در شعر بیدل، صرفا یک صنعت ادبی نمی‌بینم. بیدل می‌گوید جهان یک کتاب خالی از کلمه یا سفید است که چشم‌های ما به خطا در آن کلماتی می‌بیند(مرتبط با توهم جهانی: مایا یا خیال بودن عالم در اندیشهٔ ابن عربی و بیدل) تنها آنانکه بینشی درست دارند درمی‌یابند که هیچ در این کتاب موجود نیست:
سر خط درس‌ کمالت منتخب‌دانی بس است
از کتاب ‌ما و من سطر عدم‌ خوانی‌ بس است

و :
کتاب معرفت سطری ز درس فهم مجهولت
دو عالم آگهی تعبیری از خواب پریشانت

کتاب موهوم هستی در معرض باد و توفان است و با هر «نَفَس» ورق‌هایش پریشان می‌شود:
اجزای ما جو صبح نفس‌پرور است و بس
شیرازه کرده‌اند به باد این‌ کتاب را

بیدل می‌گوید اگر وسوسه شویم و این کتاب را حقیقی بدانیم و بخواهیم نقش «وجود» در آن برکشیم، جانب حیا فروگذاشته‌ایم:
سرمه تفسیر حیا عنوان‌کتاب عبرتیم
تهمت تقریر نتوان بست بر تحریر ما


مهرداد مهرجو
https://t.me/Biddle_Academy
👍6
August 30, 2026 159 11