THE FAWAID

━━❯ #darsdan_lavha ❮━━

Bir kuni Muhammad ibn Hanafiyya bilan Hasan ibn Aliy (rodiyallohu anhum) tortishib qolishdi va ajralib ketishdi.

Muhammad ibn Hanafiyya Hasanning ota tarafdan ukasi (rodiyallohu anhuma).

So'ng Muhammad Hasanga ushbu maktubni yozdi:

"Agar maktubim sizga yetib borsa, oldimga kelib, menga salom bering".

Xatni oʻqigan Hasan roziyallohu anhu ajablandi: "Vo ajab, Muhammad mendan kichkina boʻlsa, ayb unda boʻlsa, martabam undan katta boʻlsa, nega endi men uni oldiga borar ekanman?"

Lekin Hasan roziyallohu anhu Muhammad sollallohu alayhi vasallamning madrasalarida tarbiyalangan edi. Xatni yopdi va Muhammadning oldiga bordi. Unga salom bergach, soʻradi:

– Bu qilgan ishingga seni nima undadi?
Muhammad:
– Chunki sizning bobongiz aytadilarki: “Ikkovidan yaxshisi birinchi salom berganidir”.* Fotimai Zahroning oʻg’lidan koʻra yaxshiroq boʻlishga Hanafiyyaning oʻg’liga yoʻl boʻlsin!

*Ushbu hadisga ishora qilingan:

وعَنْ أَبِي أَيُّوبَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ, فَيُعْرِضُ هَذَا، ويُعْرِضُ هَذَا، وخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.

“Biror musulmonga o‘z birodari bilan uch kechadan ortiq arazlashish halol emas. Ikkovlari uchrashib qolsa, biri u yoqqa, biri bu yoqqa qarab, teskari bo‘lmasin. Ikkovidan yaxshisi birinchi salom berganidir”.

@the_fawaid

━━━━❯ #eslatma❮━━━━

Kontent tuzuvchilar, katta-kichik minbar (auditoriya) egalari, har bir postingiz, ulashadigan narsangizdan avval niyatni yangilab, Allohdan manfaatli qilishini, foydangizga hujjat boʻlishini soʻrab, “Bismillah” deb yuboring.

Tahorat olib, 2 rakat namoz oʻqivorsangiz, nur ustiga nur, ota-bobongiz qilgan ishni qilsangiz, kam boʻlmaysiz.)

@the_fawaid

━━━━❯ #iqtibos ❮━━━━

ليس كل ما يُعْرَف يُقال، وليس كل ما يُقال حَضَرَ أهلُه، وليس كل ما حَضَرَ أهلُهُ حان وقته، وليس كل ما حان وقته صَحَّ قوله.

"Har qanday ma’lumot aytilavermaydi, aytiladigan gapning har doim ham munosib tinglovchisi hozir bo‘lmaydi, munosib tinglovchisi hozir bo‘lsa ham, har doim vaqti emas, vaqti kelgan bo‘lsa ham, har doim to‘g‘ri gap aytilavermaydi."

Muyassar sharh:

1. "ليس كل ما يُعْرَف يُقال"

Har qanday bilingan narsa aytilavermaydi. Bu yerda hikmat shundan iboratki, har kimning bilimi bor, ammo uni har joyda, har kimga oshkor qilish to‘g‘ri emas. Bilim, ayniqsa nozik yoki og‘ir haqiqatlar, joyi va holatiga qarab aytiladi. Ba'zida sukut – eng dono javob.

2. "وليس كل ما يُقال حَضَرَ أهلُه"

Aytiladigan gapning har doim ham munosib tinglovchisi hozir bo‘lmaydi. Agar kimdir gapirsa ham, bu gapni tushunadigan, qadrlaydigan odam bo‘lishi kerak. Aql egalari uchun mo‘ljallangan gapni noto‘g‘ri muhitda aytish foydasiz yoki hatto zararli bo‘lishi mumkin.

Masalan: Donishmand bir odam faqat tushunadigan odamlarga maslahat beradi. Aks holda, so‘z isrof bo‘ladi.

3. "وليس كل ما حَضَرَ أهلُهُ حان وقته"

Munosib tinglovchisi hozir bo‘lsa ham, har doim vaqti emas. Haq gap aytilayotgan bo‘lishi mumkin, tinglovchilar ham tayyor, lekin vaqt noto‘g’ri bo‘lsa – gap samarali chiqmaydi. Har bir haqiqatning o‘z "mavsum"i bor.

Bu hikmat vaqtni his qilish, sabr qilish va strategik gapirish muhimligini ko‘rsatadi.

4. "وليس كل ما حان وقته صَحَّ قوله"

Vaqti kelgan bo‘lsa ham, har doim to‘g‘ri gap aytilavermaydi. Hatto eng to‘g‘ri, eng zarur pallada ham aytilgan gap ehtiyotkorlikni talab qiladi. Chunki niyat yaxshi bo‘lsa ham, so‘zlash ohangi, uslubi yoki tanlangan so‘zlar noto‘g‘ri bo‘lishi mumkin.

Misol: Haqiqatni aytish – san’at. Shu bilan birgalikda, uni qanday aytilgani ham oʻzichalik muhim.

@the_fawaid

━━❯#tebran_qalamim❮━━

Tebran qalamim, tebran..
Tebranki, ruhim titrashi biroz tinsin.

Ustozlardan ayrilib

(Emas oson bu maydon ichra turmoq,
Ustozlar panjasig’a panja urmoq.)

(Bormi ekin hech nima olamda hijrondin yamon,
Har nekim ondin yamonroqdur, budur ondin yamon. Bobur)

Tashlab ketyapsizlar birma-bir
Bola shoʻrlikni.
Topib boʻzlayapti xilma-xil
Karaxt, koʻrlikni.

Firoqdan ich-etin kemirar
Yetim, bechora.
Kemtiklik jigarin yemirar
Koshki bir chora…

Tasalli beryapti sallalar
Yupanar zora.
Yolg’onchi dunyo ham allalar
Uxlar bir bora.

Bola injiq, ortdan ergashar
Qonli koʻzi bor.
“Qaytgil, qaysar” deya tergashar
Maxfiy soʻzi bor.

Chindan sevib qolgan dard uni
Qalbiga zuluk.
Tilida sukutdir dard uni
Koʻksida choʻg’ yuk.

Hijron ham rost oshig’i emish
Soyadan battar.
“To oʻlguncha birgamiz” demish
Yerda darbadar.

Yusufidan ayro Ya’qubdek
Sal qolsa a’mo.
Ajaliga tashna ta’qibdek
Devonanamo.

Kit qorniga borgan Yunusdek
Juda dahshatda.
Quduqlarda qolgan Yusufdek
Ajib vahshatda.

Ayab oʻtirmadi judolik
Yoshgina boshin.
Hisob ham qilmadi gadolik
Kichkina yoshin.

Qaqshab qolaverdi zulmatda
Joni achishib.
Biror kimsa topmas xilvatda
Koʻzlari ishib.

Oʻlimni suydirib yubordi
Taxir ayriliq.
Olovdek kuydirib yubordi
Ortiq jon iliq.

Bola injiq, xarxasha qilar
Kelar ketgisi.
Lek gʻoyaga sizlardan bilar –
Shartdir yetgusi.

18-Ramazon, 1446 | 18.03.25.
Madinai Munavvara

@the_fawaid

━━━━❯ #eslatma❮━━━━

Haq ahli "hammasi tamom, pishdik" deb umid uzay deganda Alloh taoloning nusrati keladi.

@the_fawaid

━━━━❯ #eslatma❮━━━━

Makka, Madinada yashash karomatmi?

Madina, Makkada yashash yo oʻlish karomat emas, oʻlchov emas. Abu Jahl Ka’baning biqinida, Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning yonlarida yashagan va Makkada oʻlgan. Foyda berdimi? Ahamiyati qoldimi?

Munofiqlar boshligʻi Ibn Salul Madinada oʻlib, buyuk sahobalar dafn qilingan Baqe’ga koʻmilgan. Foyda berdimi? Ahamiyati qoldimi?

Borar manzilingiz jannat boʻlsa, borsa kelmas choʻllarda, it topmas qishloqlarda, jin koʻchalarda oʻlib ketsangiz ham farqi yoʻq, zarracha zarari yoʻq. Ammo manzil doʻzax boʻlsa, Ka’baning ichida oʻlish ham sizni qutqarib qololmaydi.

Kimgadir qarindosh boʻlish, kimningdir suhbatida boʻlish ham karomat, oʻlchov emas. Abu Lahab, Abu Tolib Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning amakilari boʻlgan, kerak boʻlsa har kuni koʻrishib, gaplashishgan.

Nuh alayhissalomning oʻgʻli paygʻambarning bolasi edi. Ozar paygʻambarning otasi edi. Lut alayhissalomning ayoli paygʻambarning xotini edi. Fir’avn kamolotga yetgan sanoqli ayollardan biri Asiya onamizning eri edi.

Baraka topgur, ayting, birortasiga shu qarindoshliklar foyda berdimi, doʻzaxdan qutqarib qoldimi?

Makka/Madinada yashaydigan Qutbiddin yo Qutbinisa dunyoning bir burchagidagi qishloqda, kulbada yashaydigan Salimjon yo Salimaxondan yaxshi, Alloh Qutbiddin yo Qutbinisadan rozi, ularni koʻproq yaxshi koʻradi, deb kim aytoladi? Nimaga koʻra? Makka/Madinada yashash/yashamaslikka koʻrami?!

Masala qayerdamas, qanday yashashda. Alloh taoloning tavfiqi bilan haq uzra ekansiz, quduq tubida boʻlsangiz ham yutuqdasiz.

Alloh haq uzra yashashni va oʻlishni nasib qilsin, amiyn!

15.03.25
Madinai Munavvara

@the_fawaid

━━━━❯ #eslatma❮━━━━

فإنّ الذهب يجرب بالنار.

Bir insonning eng kuchli versiyasi qachon namoyon bo’ladi?

Eng ogʻir sinovlar bilan yuzlashganda.

Darhaqiqat, oltin o’tda bilinadi.

@the_fawaid