اما آجرهای مهری دقیقاً همین کار را میکنند.
در مهرازی ایرانی، دیوار فقط سطحی برای پوشاندن نبود؛ باید ریتم میساخت، نگاه را هدایت میکرد، مرزها را مشخص میکرد و زیر نور خورشید چهرهای زنده پیدا میکرد.
آجر مهری با قالبزدن نقش روی گل و پخت آن ساخته میشد. برجستگیها و فرورفتگیهایش با تغییر جهت نور، ریزسایههایی پدید میآوردند که ظاهر دیوار را در ساعتهای مختلف روز دگرگون میکردند.
البته این آجرها بهتنهایی سامانه خنککننده نبودند؛ ارزش اقلیمی آنها بیشتر در شکستن تابش یکنواخت، ساخت سایهروشن و خارجکردن دیوار از حالت کاملاً تخت دیده میشد.
اما همه آجرهای مهری یک کار انجام نمیدهند.
بعضی برای متوقفکردن نگاهاند؛
بعضی چشم را در امتداد دیوار حرکت میدهند؛
بعضی یک قاب را کامل میکنند؛
و بعضی در لبه بام یا بالای دیوار، خط پایان بنا را میسازند.













