کتیبۀ نقش رستم (DNa)
منابع معاصر با خوانشی نژادپرستانه از واژۀ آریا، هجای باستانی «ایرییَ» را تحریف میکند؛ حال آنکه ایرییَ مفهومی جغرافیایی (سرزمین میانی) است و بار معنایی جمعیتی ندارد.
مهمترین آسیب، خطا در خوانش «خشث» به شکل «چیثره» (تخمه/تبار) است که ناخودآگاه دچار نقض غرض است.
بر اساس تحلیل پییر لوکوک در کتاب کتیبههای هخامنشی، واژۀ خشث (xšaça) بار مفهومی «سرزمین-شهریاری» دارد. بنابراین، داریوش جملۀ خود را نه به معنای «من از تخمۀ آریایی هستم»، بلکه به این معنا بیان میکند که «من [وارث] شهریاریِ سرزمین میانی هستم».
این جمله یک ادعای حکمرانی و سرزمینی است. از منظر شهود عقلی و منطق تاریخی و در یک فرمانروایی فراگیر (از مصر تا هند)، داریوش برای تسری حاکمیت خویش بر این پهنۀ پهناور، خود را نمایندۀ قلمرویی واحد (خشث) معرفی میکرد، نه یک «نژاد خالص».
در نهایت، تقلیل هویت چند لایۀ داریوش (هخامنشی، پارسی و ایرییَ)، به برچسبی نژادی، هم با زبانشناسی باستانی و هم با منطق تاریخی در تضاد است.
پسر ویشتاسپ، هخامنشی، پسر یک پارسی از پارس، یک ایرییَ از شهریاری ایرییَ (سرزمین میانی)
@oldhistor
