داریوش و خط کتابیِ بند ۷۰
ستون چهارم کتیبۀ بیستون، از برگردان متن شاهنشاهی به خطی «ایرانی» و نگارش آن بر بستر چرم (پارشمن) گزارش میدهد.
در حالی که روایتهای شرقشناسی اروپایی، این نظام نوشتاری را با برچسب «آرامی» معرفی کرده است.
بر اساس متن مزبور، داریوش از کاربرد این خط «ایرانی» بر بستر چرم، معیار میسازد؛ بستری که برای مکاتبات اداری طراحی شده و با قلمنی و مرکب (و نه قلم میخی) نگاشته میشده است.
اسناد اداری تخت جمشید نیز به صراحت به وجود گروههایی از «دبیران پارشمننویس» اشاره میکند که در سراسر شاهنشاهی با همین خط کتابی، اسناد را ثبت میکردند.
این خط توسط جمعیتهای ایرانی به شرق مدیترانه نیز گسترش یافته بود. خط کتابی در ایران، به عنوان خط پهلوی تداوم یافت و خط فارسی امروزی، مشتق از آن است.
اعراب پیش از عثمان، از خط نبطی (برگرفته از همان خط ایرانی شرق مدیترانه) استفاده میکردند؛ اما سپس، شکل تکاملیافتهتر این خط را با نام «پیرآموز» از کاتبان ایرانی آموخته و جایگزین گردید.
خط کتابی ایرانی در بیستون و جانشینان آن (پهلوی و فارسی)، حلقههای متصلِ «تمدنی واحد»اند.
@oldhistor
