🇺🇸📉 WSJ: sanksiyalar ağrı verir, lakin dövlətləri nadir hallarda təslim olmağa məcbur edir.
▪️ The Wall Street Journal İran, Rusiya, Şimali Koreya, Kuba, Venesuela və Suriya nümunəsində Qərbin onilliklər ərzində apardığı sanksiya siyasətinin nəticələrini təhlil edir. Qəzetin gəldiyi nəticə belədir: iqtisadi təzyiq böyük zərər vurmağa qadirdir, lakin əsas siyasi məqsədə - hakimiyyəti kursunu dəyişməyə və ya təslim olmağa məcbur etməyə xeyli az hallarda nail olur.
▪️ İran onilliklər ərzində ticarətini sanksiyalara uyğun şəkildə yenidən qurub: Çin və qonşu dövlətlərə istiqamətlənib, Qərbin bank sistemindən yan keçən paralel maliyyə mexanizmləri yaradıb.
“ABŞ-ın ağrı verməsi danılmaz faktdır. Mən bu təzyiqin İran hökumətini kompromisə getməyə məcbur edəcəyini düşünmürəm”, - iqtisadçı Cavad Salehi-İsfahani WSJ-yə bildirib.
▪️ Şimali Koreya onilliklərdir ən sərt məhdudiyyətlərdən bəzilərinin altında yaşayır, bununla belə dövlət quruluşunu və nüvə arsenalını qoruyub saxlayıb. Kuba 60 ildən artıqdır ABŞ embarqosuna tab gətirir. Venesuela yeddi il ağır sanksiyalar şəraitində yaşayıb, Maduronu hakimiyyətdən uzaqlaşdırmaq üçün isə, WSJ-nin birbaşa yazdığı kimi, sonda “fövqəladə şərait və hərbi güc” tələb olunub.
▪️ 2022-ci ildə sanksiyalar tətbiq edildikdən sonra Bayden administrasiyası Rusiya iqtisadiyyatının təxminən yarıbayarı kiçiləcəyini proqnozlaşdırırdı. WSJ-nin təqdim etdiyi məlumatlara görə, ilk il Rusiyanın ÜDM-i cəmi 1,4% azalıb, daha sonra isə bərpa olunub. Dörd ildən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, Moskva müharibəni davam etdirir, siyasi sistem isə tab gətirib.
▪️ WSJ uğurlu nümunələri də göstərir: 1990-cı ildə Nikaraqua, aparteid dövründə Cənubi Afrika Respublikası və 2003-cü ildə Liviyanın kütləvi qırğın silahları proqramından imtina etməsi. Lakin bütün bu hallarda iqtisadi təzyiq daxili siyasi proseslər, diplomatiya və ya digər vasitələrlə birlikdə tətbiq olunub.
▪️ Bu təhlil məhz Vaşinqtonun İrana qarşı yeni “iqtisadi D günü” elan etdiyi və “rejimi çökdürəcəyini” vəd etdiyi bir vaxtda dərc olunub. ABŞ sanksiyalarının tarixi isə daha prozaik nəticə göstərir: dövlətlər uyğunlaşır, ticarət kölgə iqtisadiyyatına və alternativ bazarlara yönəlir, əsas yükü əhali daşıyır, siyasi təslimiyyət isə heç də həmişə baş vermir.
#ABŞ #sanksiyalar #İran #Rusiya #WSJ
September 6, 2026 277
