🇹🇷🛡 Avqustun 31-də İstanbulda Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistanın yeni müdafiə birliyinin Strateji Siyasi və Müdafiə Komitəsinin ilk iclası keçirilib.
▪️ Tərəflər birliyin rəsmi adını - Məkkə Müdafiə Alyansı (Makkah Defence Alliance) - təsdiqləyib və kollektiv müdafiə sazişindən blokun daimi strukturlarının yaradılması mərhələsinə keçiblər.
▪️ Alyansın əsasını 2026-cı il avqustun 7-də Məkkədə imzalanmış saziş təşkil edir. Onun əsas prinsipi iştirakçılardan birinə silahlı hücumun hamısına hücum kimi qiymətləndirilməsini nəzərdə tutur. Beləliklə, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan öz kollektiv müdafiə mexanizmlərini rəsmiləşdiriblər.
▪️ Görüşün yekunlarına əsasən, iqamətgahı Ər-Riyadda yerləşəcək daimi katibliyin yaradılması qərara alınıb. İlk üç il ərzində katibliyə Pakistan nümayəndəsi rəhbərlik edəcək. Bu struktur iştirakçılar arasında daimi koordinasiyanı və üç ölkənin siyasi-hərbi rəhbərliyinin qəbul etdiyi qərarların icrasını təmin etməlidir.
▪️ Əsas istiqamətlərdən biri silahlı qüvvələrin əməliyyat uyğunluğunun artırılması olacaq. Tərəflər ordular arasında koordinasiyanı, birgə müdafiə imkanlarını, texnologiya mübadiləsini, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı və terrorizmlə mübarizəni inkişaf etdirmək barədə razılığa gəliblər.
▪️ Ayrı bir istiqamət müdafiə sənayesi və silahların birgə istehsalını əhatə edir. Burada iştirakçıların imkanları bir-birini tamamlayır: Türkiyə sürətlə inkişaf edən hərbi-sənaye kompleksinə, Səudiyyə Ərəbistanı böyük maliyyə resurslarına və silah istehsalının lokallaşdırılması proqramına, Pakistan isə iri silahlı qüvvələrə, öz müdafiə sənayesinə və nüvə potensialına malikdir.
▪️ Ankara eyni zamanda yeni birliyin siyasi sərhədlərini də müəyyənləşdirib. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan iclasdan sonra bildirib ki, Məkkə Müdafiə Alyansı NATO-ya alternativ kimi yaradılmır və formal olaraq konkret dövlətə qarşı yönəlməyib. Bu yanaşma Türkiyəyə Şimali Atlantika Alyansındakı üzvlüyünü ayrıca regional kollektiv təhlükəsizlik sistemi ilə uzlaşdırmağa imkan verir.
▪️ Alyans əvvəldən yeni iştirakçıları qəbul edə biləcək struktur kimi nəzərdə tutulur. Fidan birliyin regionun digər dövlətləri üçün də açıq olduğunu təsdiqləyib. Potensial iştirakçılar sırasında Misir və Banqladeşin adları çəkilsə də, avqustun 31-də keçirilən iclasda onların qoşulması barədə qərar qəbul edilməyib.
▪️ İstanbulda keçirilən ilk iclas blokun formalaşmasının ilkin mərhələsini tamamlayıb: adı təsdiqlənib, daimi katibliyin yaradılmasına başlanıb, rəhbərliyi müəyyənləşdirilib, hərbi uyğunluq, müdafiə-sənaye əməkdaşlığı və alyansın genişlənmə mexanizmləri üzrə işə start verilib. Məkkədə sazişin imzalanmasından daimi təşkilati strukturun yaradılmasına qədər üç həftədən bir qədər çox vaxt keçib.
#Türkiyə #Pakistan #SəudiyyəƏrəbistanı #MəkkəAlyansı #Müdafiə
September 1, 2026 167
