یکی از باورهای بسیار عادی شمرده و گسترشیافته آن است که گمان میکنند اشخاص، صاحب صفات معین و خاص خویشتند، یعنی سلیم یا شریر، باهوش یا کودن، پرتوان یا بیحال و... اند. اما این باور درست نیست. میتوانیم بگوییم که فلان کس بیشتر نیکخواه است تا بدخواه، بیشتر هوشمند است تا کودن و بیشتر پرتوان است تا بیحال و برعکس. اگر بهطور مطلق بگوییم که فلان شخص نیکخواه یا باهوش و دیگری بدخواه یا کودن است درست نیست.
ولی ما همیشه مردم را اینجور دستهبندی میکنیم. آدمها مثل رودهایند. آبی که در آن جاری است یکی بیش نیست اما رودها گاه باریکاند و تندآب، گاه فراخاند و آرام. گاه آبشار زلال است و خنک، گاه گرم است یا گلآلود. آدمها هم همینطورند. هر یک مایهی همهی صفات انسانی را در خود دارند و گرچه همیشه هماناند که هستند، گاه یک جنبه از طبعشان ظاهر میشود و گاه جنبهای دیگر ... این تغییر حال در بعضی از مردم با شدت بسیار صورت میگیرد.
رستاخیز
لییو تالستوی
ترجمه سروش حبیبی
August 22, 2026 42 1
