خداوندا به فریاد دلُم رس
کس بی کس تویی؛ مو مانده بیکس
همه گویند «طاهر کس نداره»
خدا یار موئه چه حاجت کس
به تقاضای دوستِ هنردوستم آقا یاسین سری به همدان و باباطاهر بزنیم.
باباطاهر همدانی یا همان باباطاهر عریان که اصلا مشخص نیست از چه زمانی و چرا به او عریان گفتهاند از عرفا و شاعران بزرگ قرن چهارم و پنجم است که همزمان با سلسلۀ سلجوقیان میزیسته است. شاید لقب «عریان» را بعدها به او دادهاند؛ شاید هم به خاطر زهد و دوری از دنیا باشد اما افسانههایی که در این مورد بافته شده است زیاد مورد اطمینان نیستند.
لقب بابا هم احتمالا یک لقب احترامآمیز برای بزرگان زهد و عرفان بوده است. مثل لقب شیخ و خواجه و ...
اشعار باباطاهر به زبان فارسی و گویش قدیم مناطق زاگرس مخصوصا گویش همدان قدیم سروده شده است که به آن فَهلویات (پهلویات) میگویند که زبان قدیمِ بخشهای بزرگی از ایران بوده است. علاوه بر مناطقی در همدان، زبان لری و نیز گویش مناطق زیادی در غرب استان فارس به این گویش شباهت دارد.
از این دوبیتی میتوان دریافت که باباطاهر دستی هم در موسیقی و نوازندگی داشته است و در جمع دوستانه یا برای مردم تار مینواخته است:
دلی دیرُم چو مرغ پا شکسته
چو کشتی بر لب دریا نشسته
همه گوین که طاهر تار بِنْواز
صدا چون میدهه تار شکسته
آرامگاه باباطاهر در همدان است؛ اگر به همدان سفر کردید حتما به باباطاهر هم سر بزنید. سلام ما را هم برسانید.
دوبیتیهای باباطاهر سوز خاصی دارد و توسط هنرمندان زیادی هم خوانده شده است اما استاد شجریان بیشتر به این دوبیتیها پرداخته است. کمتر کاری از شجریان وجود دارد که سری به باباطاهر نزده باشد. گویا بیم داشته است که این اشعار فراموش شوند.
در لینک زیر، بخشی از دوبیتیخوانی استاد شجریان را در آلبوم «آذرستون» تقدیم میکنم. انتخاب از بین آثار شجریان، کار بسیار سختی است.
https://t.me/ShekarestaneParsi/840
🌺🌺🌺🌺
🙏«شکرستان» را با فوروارد پستها به دوستانتان معرفی فرمایید.
اگر مطلبی را از کانال شکرستان به جایی فوروارد میکنید؛ لینک آن را حذف نفرمایید.
آیدی مدیر کانال @abbasi2153
🐝🌹🐝🌷🐝🌹🐝
7August 19, 2026 185