☰
🌐 ریشهشناسی | پنکه
🪭 هنگامی که پیتر ماندی (۱۵۹۷–۱۶۶۷)، جهانگرد اروپایی، در ۱۶۳۲ میلادی از دربار شاه جهان (۱۵۹۲–۱۶۶۶) در آگره دیدن کرد، بادبزنهای کتانی بزرگی دید که از سقف آویزان بودند. بااینهمه، تا آنجا که میدانیم، رواج گستردۀ این ابزار که امروزه در فارسی «پنکه» خوانده میشود، به اواخر سدۀ هجدهم میلادی در شبهقارۀ هند بازمیگردد.
🪭 واژۀ هندی «punkah» (برگرفته از کلمۀ سانسکریت «pakṣaka» به معنای «بال») در اصل به بادبزنهای دستی گفته میشد؛ اما در عصر استعمار، این واژه بهتدریج برای بادبزنهای بزرگ و آویخته از سقف نیز بهکار رفت. این بادبزنها از پارچه، الیاف گیاهی یا موادی مانند بامبو و راتان ساخته میشدند و آنها را با ریسمانی به پس و پیش میکشیدند تا هوا جریان یابد. خدمتکاری که عهدهدار کشیدن ریسمان و جنباندن پنکه بود، «punkah wallah» نام داشت.
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
🔝عکسها با هوش مصنوعی جان گرفتهاند.
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
@MorphoSyntax
15
3
2
1
1
1August 10, 2026 700 13
