سوسیالیستهای آرمانگرای قدیم تصور میکردند که سوسیالیسم را میتوان توسط انسانهایی از نوع جدید ساخت، که ابتدا افراد خوب، پاک و با تحصیلات عالی تربیت میکنند، و اینها سوسیالیسم را میسازند. ما همیشه به این میخندیدیم و میگفتیم که این نمایش عروسکی است، سوسیالیسمی برای سرگرمی خانمهای جوان، اما سیاست جدی نیست.
ما میخواهیم سوسیالیسم را با کمک آن مردان و زنانی بسازیم که در زیر سرمایهداری رشد کردند، توسط سرمایهداری فاسد و تباه شدند، اما توسط سرمایهداری برای مبارزه پولادین شدند. پرولتاریایی وجود دارند که چنان سخت شدهاند که میتوانند هزار بار بیشتر از هر ارتشی سختی را تحمل کنند. دهها میلیون دهقان مظلوم، نادان و پراکنده وجود دارند، اما اگر پرولتاریا تاکتیکهای ماهرانهای به کار گیرد، قادر به اتحاد در اطراف پرولتاریا در مبارزه هستند. و کارشناسان علمی و فنی وجود دارند که همگی کاملاً آغشته به جهانبینی بورژوایی هستند، کارشناسان نظامی وجود دارند که در شرایط بورژوایی تربیت شدهاند – اگر فقط بورژوا بودند چندان بد نبود، اما شرایط مالکیت ارضی، رعیتداری و چماق بزرگ نیز وجود داشت. تا آنجا که به اقتصاد مربوط میشود، همهی کشاورزان، مهندسان و معلمان از طبقهی مالک استخدام شدند؛ آنها از آسمان نازل نشدند. نه در زمان سلطنت تزار نیکلاس و نه در زمان رئیسجمهور جمهوریخواه ویلسون، پرولتاریای بیچیز پشت نیمکت و دهقانان پشت گاوآهن نتوانستند تحصیلات دانشگاهی بگیرند. علم و فناوری فقط برای ثروتمندان، برای طبقهی مالک وجود دارد؛ سرمایهداری فرهنگ را فقط برای اقلیت فراهم میکند. ما باید سوسیالیسم را از این فرهنگ بسازیم، مادهی دیگری نداریم. ما میخواهیم بلافاصله سوسیالیسم را از موادی که سرمایهداری دیروز برای استفادهی امروز، در همین لحظه، به جا گذاشته است، بسازیم، نه با افرادی که در گلخانه پرورش یافتهاند، فرض کنیم که این افسانه را جدی بگیریم. ما کارشناسان بورژوا داریم و هیچ چیز دیگر. آجر دیگری برای ساختن نداریم. سوسیالیسم باید پیروز شود، و ما سوسیالیستها و کمونیستها باید با عمل ثابت کنیم که قادریم با این آجرها، با این ماده، سوسیالیسم بسازیم، که قادریم با کمک پرولتاریایی که تنها تا حد ناچیزی از ثمرات فرهنگ بهرهمند شدهاند، و با کمک متخصصان بورژوا، جامعهی سوسیالیستی بسازیم.
لنین ـ دستاوردها و دشواریهای دولت شوروی
