▪️ ❞ طاعت، همان فروتنی در برابر خداوند و تسلیم و خضوع در برابر فرمان اوست؛ و این طاعت با در نظر گرفتنِ «تمکین» (قدرتیافتن در زمین) و «نصرت» بر دو گونه است:
گونهی نخست: طاعتی است که در دایرهی «حقِ خالصِ الله متعال» قرار دارد؛ مانند توحید و پرستش او، از قبیلِ نماز، روزه، حج، عمره، ذکر و نیکوکاری. الله متعال به افراد و گروههایی که به این گونه قیام کنند، وعدهی عزت و سربلندی داده است؛ البته این وعده دربارهی افراد، مؤکدتر، نزدیکتر و قویتر از گروهها و جوامع است؛ چرا که به فردِ مؤمن وعدهی شرح صدر، یقین، ثباتقدم و خشنودیِ باطنی داده شده است و هر اندازه که فرد بر عبادت خویش بیفزاید، الله متعال نیز بهرهی او را از این وعده فزونی میبخشد؛ الله متعال فرموده است:
{مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً ۖ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ} [النحل: ۹۷]
«هر کس از مرد یا زن کار شایستهای انجام دهد در حالی که مؤمن است، قطعاً او را به حیاتی پاکیزه زنده میداریم و مسلماً پاداششان را بر پایهی بهترین کارهایی که انجام میدادند، به آنان خواهیم داد.»
و حیات طیبه، دنیا و آخرت را توأمان در بر میگیرد؛ همانگونه که در نقطهی مقابلِ آن، الله متعال فرموده است:
{وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَىٰ} [طه: ۱۲۴]
«و هر کس از یاد من روی بگرداند، بیگمان زندگیِ تنگی خواهد داشت و روز قیامت او را نابینا محشور میکنیم.»
و بدینسان، الله برای جوامعِ باایمان رحمتی قرار میدهد که ملتها و جوامعِ کافر از آن بیبهرهاند؛ و اگر آزمون و بلایی نیز بر جامعهی مؤمن وارد شود، مایهی پاکسازی و جدا ساختنِ ناپاکیها از آن خواهد بود. با این حال، عباداتِ مربوط به «حقِ خالصِ الله» در این جهان، با قوام و استواریِ افراد ارتباطی بس عمیقتر دارد تا با پایداریِ دولتها و جوامع؛ چرا که پایایی و ثباتِ جوامع و دولتها، پیوندی استوارتر با «گونهی دوم» از بندگیِ خدا دارد، و آن چنین است:
گونهی دوم: طاعتِ الله در «حقوق بندگان» است؛ مانند اقامهی حدود، ادای حقِ هر صاحبحقی، و برطرفساختنِ ظلم و ستمی که الله در نهاد و فطرت انسانها بیزاری از آن را به ودیعت نهاده است. از این رو، خداوند هرگز به دولتی که به او ایمان دارد اما بر بندگانش ستم میراند، تمکین و بقا نمیبخشد؛ زیرا حسابِ حقالله به آخرت موکول میشود، اما حقالناس در همین دنیا پیش انداخته و نقد میگردد؛ و این مقتضای عدل الهی در میان آفریدگان است. بنابر این، خداوند به حاکمی که با مردمان به عدالت رفتار کند تمکین و بقا میبخشد، هرچند به آفریدگار کافر باشد؛ و به حاکمی که بر مردمان ستم روا دارد قدرت و بقا نخواهد داد، هرچند به آفریدگار مؤمن باشد. ❝
✍🏼 الشيخ عبدالعزیز الطریفی -فكاللهأسره-
#التفسير_والبيان_لأحكام_القرآن
═══ ༻✿༺═══ ••
🆔 @waai_fa | «وعــی»
🆔 @waai_fawaed | «کانال خاص طلاب»
