برایم بدیهی بود که زندگی و دنیا مثل همیشه منوط به من است. بد نیست این را هم بگویم که انگار دنیا فقط برای من خلق شده بود. اگر خودم را میکشتم، دنیا هم نیست میشد... دست کم برای من. بگذریم از اینکه بعد از من دیگر هیچچیز برای هیچکس دیگری هم وجود نمیداشت و به محض خاموشیِ ضمیرِ من کل دنیا از بین میرفت چون دنیا فقط در ضمیر من بود، در یک چشم بههمزدن مثل شبحی غیب میشد، و بدون آنکه اثری از خود باقی بگذارد محو میشد، چون این دنیا و همهی این آدمها شاید فقط جزئی از من بودهاند، یا اصلا خود من بودهاند.
رویای آدم مضحک
فئودور داستایفسکی