🔵 عبدالمجید ارفعی؛ نخستین مترجم فارسی منشور کوروش از زبان بابلی نو
🔹 عبدالمجید ارفعی (شهریور ۱۳۱۸–۱۴۰۴)، عیلامشناس برجسته، دههها از عمر خود را صرف خوانش متون میخی و ترجمه لوحهای تخت جمشید کرد.
🔹 نام ارفعی بیش از هر چیز با ترجمه مستقیم استوانه کوروش پیوند خورده است. او نخستین پژوهشگری بود که متن این اثر را از زبان اصلی، یعنی بابلی نو، به فارسی ترجمه کرد؛ اثری که در جهان با عنوان «Cyrus Cylinder» شناخته میشود و به کوروش بزرگ نسبت داده شده است.
🔹 عبدالمجید ارفعی، فرزند میرعبدالله ارفعی، در خانوادهای ریشهدار در خطه لارستان فارس پرورش یافت. او پس از تحصیل در دبیرستانهای منوچهری و البرز، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد. سپس با تشویق و راهنمایی استادانی همچون پرویز ناتل خانلری و عیلامشناس نامدار، ریچارد هلک، راهی ایالات متحده آمریکا شد و بیش از هشت سال در دانشگاه شیکاگو به مطالعه و پژوهش در حوزه زبانهای اکدی و عیلامی پرداخت.
🔹 دانش گسترده او از تاریخ و فرهنگ میانرودان (بینالنهرین) باستان، به ترجمههایش عمق و دقتی کمنظیر میبخشید.
🔹 ارفعی همچنین برای بازگشت بخشی از گلنبشتههای تخت جمشید، که دههها پیش برای مطالعه به دانشگاه شیکاگو منتقل و به امانت سپرده شده بود، پیگیرانه کوشید. حاصل پژوهش و ترجمه او بر این آثار، کتاب سهجلدی گلنبشتههای باروی تختجمشید است که در سال ۱۳۸۷ از سوی انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد.
🔹 او در سال ۱۳۹۴ جایزه «سرو ایرانی» را در حوزه میراث فرهنگی، بهعنوان یک عمر کوشش فرهنگی، دریافت کرد. در خرداد ۱۴۰۱ نیز در پنجمین مراسم «تماشای خورشید» که از سوی کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با مشارکت موزه ملی ایران برگزار شد، نشان «خورشید یونسکو» به همراه نشان ایکوم (کمیته ملی موزهها در ایران) به او اهدا شد.
🆔 @nlai_ir
September 5, 2026 1K 14
