تا زمانی که هوش مصنوعی صرفاً به داده‌ها یا دستورات دسترسی داشته باشد، نقش آن به یک ابزار پیشرفته محدود خواهد ماند. اما زمانی که بتواند منطق تصمیم‌گیری سازمان را نیز بازنمایی کند، ماهیت آن تغییر خواهد کرد. در آن نقطه، دیگر سیستم فقط مجری فرآیندها نیست، بلکه به بخشی از فرآیند تصمیم‌گیری سازمان تبدیل می‌شود.
شاید بتوان این پارادایم جدید را «ارکستریشن شناختی» نامید. در این پارادایم، دیگر هدف، هماهنگ کردن فرآیندها یا بازیگران نیست؛ بلکه هماهنگ کردن تصمیم‌ها بر اساس درکی مشترک از اهداف و نیت سازمان است. هر زیرسیستم، هر عامل هوشمند و هر عضو اکوسیستم، به جای اجرای کورکورانه قوانین، تلاش می‌کند هدف کل سیستم را درک کند و متناسب با شرایط همان لحظه، بهترین تصمیم را بگیرد.
اگر چنین آینده‌ای محقق شود، مدیران دیگر بخش عمده‌ای از زمان خود را صرف نوشتن فرآیندها، دستورالعمل‌ها و کنترل اجرای آنها نخواهند کرد. وظیفه اصلی آنها، تعریف دقیق اهداف، ارزش‌ها، محدودیت‌ها و منطق تصمیم‌گیری سازمان خواهد بود؛ زیرا این همان چیزی است که هوش مصنوعی بر مبنای آن تصمیم خواهد گرفت.
به همین دلیل، تصور می‌کنم مزیت رقابتی آینده سازمان‌ها از داشتن مدل‌های زبانی بزرگ یا ابزارهای هوش مصنوعی عمومی به دست نخواهد آمد. مزیت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که هر سازمان بتواند «آگاهی سازمانی» خود را درون سیستم‌های هوشمندش نهادینه کند. در آن صورت، هوش مصنوعی دیگر یک ابزار عمومی نخواهد بود؛ بلکه به بازنمایی دیجیتال ذهن سازمان تبدیل خواهد شد.
شاید سال‌ها بعد، وقتی به امروز نگاه کنیم، هوش مصنوعی را نه به خاطر سرعت بیشتر یا هزینه کمتر، بلکه به عنوان نقطه آغاز پارادایم چهارم مدیریت به یاد بیاوریم؛ پارادایمی که در آن، برای نخستین بار، سیستم‌ها نه فقط قوانین، بلکه اهداف و منطق تصمیم‌گیری سازمان را نیز درک می‌کنند.
🆔@tavaroghstd
2
2۲۸ تیر ۱۴۰۵ ۵۲۰ ۳ ۵
