امروز فهمیدم چقدر آدم‌ها رو در طراحی‌هامون نمی‌بینیم
امروز صبح با یک شرکت دانش‌بنیان جلسه داشتم که روی دسترس‌پذیر کردن محصولات بانکی برای افراد دارای معلولیت و به خصوص نابینایان کار می‌کردند. فارغ از موضوع جلسه، چند نکته توجهم رو جلب کرد.
ما معمولاً درک درستی از نیازها و تجربه زیسته افراد دارای معلولیت نداریم. تا وقتی تجربه کاربری یک فرد نابینا رو از نزدیک نبینیم، احتمالاً نمی‌فهمیم محصولی که می‌سازیم چقدر می‌تونه براشون غیرقابل‌استفاده باشه. خیلی وقت‌ها فقط وقتی این نیازها رو درک می‌کنیم که خودمون یا یکی از نزدیکانمون باهاشون زندگی کرده باشیم وگرنه به‌سادگی از کنار مسئله می‌گذریم.
یکی از حاضران جلسه نابینا بود. می‌گفت یکی از معدود اپلیکیشن‌هایی که تا حد خوبی برای نابینایان دسترس‌پذیره، دیواره. در دیوار کارکنان نابینایی حضور دارند که محصولات رو تست می‌کنند تا به بهبود دسترس‌پذیری اون‌ها کمک کنند.
در یک تست جالب، ایشون همون‌جا چند اپلیکیشن مالی و بانکی رو باز کرد و من تازه عمق مسئله رو فهمیدم. افراد نابینا برای کار با گوشی از قابلیت صوتی TalkBack استفاده می‌کنند؛ اما در یکی از اپلیکیشن‌های بانکی، به‌جای اینکه گزینه‌ها رو درست بخونه، مدام می‌گفت: «انتقال وجه، بدون برچسب، بدون برچسب، تسهیلات، بدون برچسب و...» یا مثلا مثالهایی از مشکلات استفاده از دستگاه خودپرداز و .... برامون زد که خیلی دردناک بود.
یعنی محصولی که برای خیلی از ما به‌سادگی قابل‌استفاده است، برای بخشی از اعضای همین جامعه عملاً کار نمی‌کنه.
شاید اولین چیزی که به ذهن خیلی‌هامون برسه این باشه که هوش مصنوعی می‌تونه به‌راحتی بخش زیادی از این مشکلات رو حل کنه. احتمالاً هم می‌تونه کمک بزرگی باشه. اما به نظرم مسئله مهم‌تر، قبل از فناوری، اینه که اصلاً یاد بگیریم این موضوع رو به‌عنوان یک اولویت ببینیم.
وقتی محصولی طراحی می‌کنیم، چقدر به این فکر می‌کنیم که یک فرد نابینا، ناشنوا، دارای محدودیت حرکتی یا یک سالمند چطور قراره ازش استفاده کنه؟ آیا این افراد رو از ابتدا به‌عنوان ذی‌نفع و عضوی از جامعه در نظر می‌گیریم یا فقط وقتی به فکرشون می‌افتیم که محصول آماده شده؟
به نظرم این موضوع فقط به بهتر شدن تجربه کاربری یا مسئولیت اجتماعی محدود نمی‌شه. هرچه ابزارهای بیشتری برای مشارکت این افراد فراهم کنیم، فرصت بیشتری هم برای حضورشون در اقتصاد و خلق ارزش به وجود می‌آریم.
گاهی مسئله این نیست که فناوری مناسبی در اختیار نداریم. مسئله اینه که آدم‌هایی رو که قراره از این فناوری استفاده کنن، اصلاً در طراحی‌هامون نمی‌بینیم.
🆔@tavaroghstd
6
4
2
1۲ آبان ۱۴۰۵ ۳۳۷ ۲ ۴
