ساخت‌دهی‌ها در روانکاوی اگر در نوشته‌هایی که درباره فنون… — بیرون زدن از صف مردگان — TG.ME

ساخت‌دهی‌ها در روانکاوی اگر در نوشته‌هایی که درباره فنون روان‌تحلیل‌گری است، کمتر از «ساخت‌دهی» سخن گفته می‌شود، علتش این است که بیشتر به «تأویل»ها و اثراتشان پرداخته شده است. اما من بر این باورم که «ساخت‌دهی» واژه‌ای بسیار مناسب‌تر است. «تأویل» به چیزی گفته می‌شود که بر یک عنصر منفرد از مواد تحلیل، مانند یک تداعی یا یک لغزش کلامی، اعمال می‌شود؛ اما وقتی به بیمار بخشی از تاریخچه‌ٔ نخستین زندگی‌اش را که فراموش کرده، ارائه می‌کنیم، کاری که انجام می‌دهیم «ساخت‌دهی» نام دارد. در این مقاله، توجه ما به‌طور انحصاری معطوف به همین کار مقدماتیِ مبتنی بر ساخت‌دهی‌ها خواهد بود و درست در آغاز، این پرسش پیش می‌آید که چه تضمینی داریم هنگامی‌که در حال کار با این ساخت‌دهی‌ها هستیم، مرتکب اشتباه نشویم و موفقیت درمان را با یک ساخت‌دهی نادرست به خطر نیندازیم؟ ممکن است چنین به نظر برسد که پاسخ کلی برای این پرسش وجود ندارد؛ با این حال، پیش از آنکه به بحث درباره این موضوع بپردازیم، می‌توانیم به یکی از دلگرم‌کننده‌ترین نکاتی که تجربه‌ٔ روانکاوی در اختیار ما می‌گذارد گوش فرا دهیم: از تجربه می‌آموزیم که اگر گهگاه اشتباهی رخ دهد و ساخت‌دهی نادرستی را به‌عنوان حقیقت تاریخی احتمالی به بیمار ارائه دهیم، آسیبی وارد نخواهد شد. البته این کار موجب هدررفت وقت می‌شود و کسی که تنها ساخت‌دهی‌های نادرست را به بیمار عرضه کند، نه تأثیر خوبی بر او خواهد گذاشت و نه درمان را به‌پیش خواهد برد؛ اما یک اشتباه به‌تنهایی آسیبی به درمان نمی‌زند. در چنین مواردی آنچه رخ می‌دهد معمولا این است که بیمار واکنشی از خود نشان نمی‌دهد، گویی آنچه گفته شده اصلاً به او ربطی نداشته، نه با «آری» و نه با «نه» پاسخ می‌دهد. ممکن است این سکوت تنها به این معنا باشد که واکنش او به تعویق افتاده است؛ اما اگر هیچ چیز [کلمه یا اکت] جدیدی در پی آن نیاید، می‌توانیم نتیجه بگیریم که دچار اشتباه شده‌ایم و در فرصت مناسب آن را با بیمار در میان می‌گذاریم—بی‌آنکه مرجعیت یا اعتبار خود را زیر سؤال ببریم. چنین فرصتی زمانی پیش می‌آید که داده‌های جدیدتری ظاهر شوند که به ما امکان ساخت‌دهی‌های بهتر و اصلاح اشتباه‌مان را بدهند. در این حالت، ساخت‌دهی اشتباه خودبه‌خود کنار می‌رود، انگار که هیچ‌گاه ارائه نشده است. متن کامل را اینجا بخوانید. نویسنده: زیگموند فروید ترجمه: سعید پایدارفرد