Hodisa - Talqin - Javob
Bu 3 ta narsani koʻp holatlarga tadbiq qilsa boʻladi. Qulayroq misol bilan tushuntirishga harakat qilaman.
1/2
Internet g'alati joy. Bir kuni 50 ming dollarini qimorda yutqazib, hayotiga nuqta qo'ygan odam haqidagi xabarni o'qiysan. Oradan ko'p o'tmay esa 300 ming dollar qarzga botgan, hamma narsasidan ayrilgan, lekin bir necha yildan keyin yana oyoqqa turib, biznesini tiklagan boshqa bir inson haqida o'qiysan. Tashqaridan qaraganda ikkalasi ham og'ir yo'qotishni boshdan kechirgan. Hatto ikkinchi odamning vaziyati qog'ozda birinchisidan ham yomonroq ko'rinadi. Lekin yakun mutlaqo boshqacha. Nega?
Menimcha, javob pulning miqdorida emas. 50 ming va 300 ming orasidagi farqda ham emas. Javob hodisaning o'zida umuman yashamaydi. Javob hodisa bilan insonning javobi orasidagi ko'rinmas hududda yashaydi.
Biz ko'pincha hayotni voqealar boshqaradi, deb o'ylaymiz. Aslida esa voqealar emas, voqealarga bergan ma'nolarimiz bizni boshqaradi. Bir odam yo'qotishni "hammasi tugadi" deb talqin qiladi. Boshqasi esa "hammasi o'zgardi" deb talqin qiladi. Bu ikki jumla orasida atigi bir necha harf farq qiladi, lekin ularning orasida butun umr masofasi yotadi.
Hodisalar deyarli hech qachon o'z-o'zidan ma'noga ega bo'lmaydi. Ular shunchaki sodir bo'ladi. Qolganini bizning ongimiz bajaradi. Ong esa sukutni yoqtirmaydi. U har bir voqeaga izoh topishga shoshiladi. "Men tugadim", "Men omadsizman", "Hayot adolatsiz", "Menda imkon qolmadi". Qizig'i shundaki, shu paytgacha hali haqiqat biror marta gapirmagan bo'ladi. Gapirgan narsa faqat bizning ichki hikoyamiz bo'ladi.
Inson hayoti uchta narsadan iborat. Avval hodisa sodir bo'ladi. Keyin biz unga talqin beramiz. Oxirida esa o'sha talqinga mos javob qaytaramiz. Odamlarning taqdiri ko'pincha hodisalarda emas, aynan shu ikkinchi bosqichda ajraladi. Chunki hodisa bir xil bo'lishi mumkin, lekin talqin hech qachon bir xil bo'lmaydi. Talqin boshqa bo'lsa, javob boshqa bo'ladi. Javob boshqa bo'lsa, bir necha yildan keyin hayot ham boshqa bo'ladi.
Balki shuning uchun ham men odamning bugungi holatiga qarab uning ertasini hukm qilishdan qo'rqaman. Bugungi mag'lubiyat ertangi g'alabaning boshlanishi ham bo'lishi mumkin. Bugungi g'alaba esa ertangi halokatning ilk qadami ham bo'lishi mumkin. Chunki insonga hodisa emas, hodisaga bergan ma'nosi uzoqroq ta'sir qiladi . Va ehtimol, taqdir degan narsa ham biz bilan sodir bo'lgan voqealardan ko'ra, o'sha voqealarni ichimizda qanday hikoyaga aylantirganimizning sekin-asta qotib qolgan shaklidir.
@Qudrat
August 4, 2026 228
