مجلس العلم الشرعي (@majles_elm) — Telegram — TG.ME

مجلس العلم الشرعي (@majles_elm) — Telegram — TG.ME

❀ ﴿وَإِن يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ ۚ يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾
ترجمه:
«و اگر الله زیانی به تو برساند، هیچ‌کس جز او برطرف‌کننده‌ی آن نیست؛ و اگر برای تو خیری بخواهد، هیچ‌کس نمی‌تواند فضل او را بازگرداند. آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد می‌رساند؛ و او بسیار آمرزنده و مهربان است.»
❀ ترجمه‌ی تفسیر امام سعدی رحمه‌الله
◂ این آیه از بزرگ‌ترین دلایل بر این است که تنها الله شایسته‌ی عبادت است؛ زیرا اوست که سود و زیان می‌رساند، عطا می‌کند و بازمی‌دارد. همان کسی که اگر زیانی مانند فقر، بیماری و مانند آن به بنده‌ای برساند، می‌فرماید:
﴿فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ﴾
«هیچ‌کس جز او نمی‌تواند آن را برطرف کند.»
زیرا اگر تمام مخلوقات جمع شوند تا چیزی به کسی سود برسانند، نمی‌توانند جز به اندازه‌ای که الله برای او نوشته است، به او سودی برسانند؛ و اگر همگی جمع شوند تا به کسی زیانی برسانند، چنانچه الله آن زیان را برای او نخواسته باشد، نمی‌توانند هیچ زیانی به او برسانند.
◂ به همین دلیل الله می‌فرماید:
﴿وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ﴾
«و اگر برای تو خیری بخواهد، هیچ‌کس نمی‌تواند فضل او را بازگرداند.»
یعنی هیچ‌یک از مخلوقات توانایی ندارند فضل و احسان الله را از بنده‌ای بازدارند؛ همان‌گونه که الله متعال می‌فرماید:
﴿مَّا يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُ مِن بَعْدِهِ﴾ [فاطر: ۲]
«هر رحمتی را که الله برای مردم بگشاید، هیچ‌کس نمی‌تواند آن را بازدارد؛ و هرچه را بازدارد، پس از او هیچ‌کس نمی‌تواند آن را روان سازد.»
◂ ﴿يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ﴾
«آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد می‌رساند.»
یعنی الله از میان آفریدگانش، هر کس را که بخواهد به رحمت خویش اختصاص می‌دهد؛ و الله دارای فضل و بخشش عظیم است.
◂ ﴿وَهُوَ الْغَفُورُ﴾
«و او بسیار آمرزنده است.»
یعنی آمرزنده‌ی تمام لغزش‌هاست؛ کسی که بنده‌اش را به اسباب آمرزش خویش توفیق می‌دهد و هنگامی که بنده آن اسباب را انجام دهد، الله گناهان او، چه بزرگ و چه کوچک، را می‌آمرزد.
◂ ﴿الرَّحِيمُ﴾
«و او مهربان است.»
یعنی کسی که رحمتش همه چیز را فرا گرفته و بخشش و احسانش به همه‌ی موجودات رسیده است؛ به گونه‌ای که هیچ موجودی حتی برای یک لحظه از احسان او بی‌نیاز نیست.
❀ نتیجه‌ی بسیار زیبای امام سعدی رحمه‌الله:
پس هنگامی که بنده با دلیلی قطعی بداند که تنها الله است که نعمت‌ها را عطا می‌کند، گرفتاری‌ها را برطرف می‌سازد، نیکی‌ها را می‌بخشد و بدی‌ها و سختی‌ها را برطرف می‌کند، و بداند که هیچ‌یک از مخلوقات، چیزی از این امور را در اختیار ندارند مگر آنچه الله به دست آنان جاری می‌سازد، در آن صورت با یقین درمی‌یابد که:
الله حق است و آنچه جز او می‌خوانند، باطل است.
این آیه واقعاً از آن آیاتی است که آدم را دوباره به اصل توحید و تعلق قلب به الله برمی‌گرداند:
اگر ضرری رسید، فقط اوست که می‌تواند برطرفش کند؛ و اگر خیری را برایت خواست، هیچ‌کس نمی‌تواند فضلش را از تو بگیرد. 🌱

📖تيسر الكريم الرحمن في تفسير كلام المنان

https://t.me/majles_elm