📍وزارتخارجه در میدان جنگ (3)
لزوم تحول در گفتمان و رویکرد دستگاه دیپلماسی ایران
... ادامه از پست قبل
این مسئله در روابط ایران با کشورهای منطقه اهمیتی دوچندان مییابد. جغرافیا یکی از معدود عناصر تغییرناپذیر سیاست خارجی است. ایران در همسایگی مجموعهای گسترده از بازارها، منابع انرژی، کریدورهای ترانزیتی و شبکههای تجاری قرار دارد. در شرایط فشار و محاصره نظامی، توسعه پایدار تجارت با همسایگان عملا به بخشی از سازوکار امنیت ملی تبدیل شده است. حال سوال اینجا است در این میان وزارت خارجه در این باره چه کرده است و آیا این قبیل اقدامات، دستورکارهای اصلی این وزارتخانه است؟
هر مسیر ترانزیتی که ایران را برای چند کشور ضروری سازد، هزینه حذف ایران از معادلات منطقهای را بالا میبرد. هر سرمایهگذاری مشترک بلندمدت، گروه تازهای از ذینفعان ثبات رابطه با ایران میآفریند. هر زنجیره تجاری که بدون حضور ایران دچار اختلال شود، بخشی از قدرت ملی را به عرصه اقتصاد منتقل میکند. در چنین چارچوبی، گفتوگوی حقوقی با دشمن آیا مسئله اصلی است و باید تمام ظرفیت دستگاه دیپلماسی را به خود اختصاص دهد؟ مذاکره زمانی نیرومندتر است که پشت میز آن، شبکهای از روابط اقتصادی، شرکای منطقهای و اهرمهای واقعی قرار داشته باشد. ایران بیش از یک سال است که در جنگ نظامی مستقیم با دشمنان خود قرار دارد و بیش از یک دهه است که در جنگ اقتصادی و تحت شدیدترین تحریم های فلج کننده قرار دارد. پرسشی که در این میان مطرح است این است که وزارت خارجه ایران در این بیش از یک دهه گذشته و در یک سال جنگ به دنبال «تضمین» بوده یا «سود» برای ایران؟ جستوجوی کدام یک به عنوان هدف اصلی وزارت خارجه برای ایران ضروریتر و حیاتیتر بوده؟ پاسخ به همین پرسش می تواند نقطه آغازی برای دگرگونی در وزارت خارجه ایران باشد. آنان که در یک دهه گذشته رویکرد حقوق بین الملل را به جای اقتصاد بین الملل در وزارت خارجه ایران حاکم کردند و پروژه شان دریافت تضمین از آمریکا بوده باید بپذیرند که پروژه شان شکست خورده است.
🌐 کانال ایران اندیش | جعفر حسنخانی
https://t.me/jafarhasankhani
Telegram
ایران اندیش | جعفر حسنخانی
نه غرباندیشی، نه شرقشناسی و نه غربشناسی، بلکه ایراناندیشی
تأملات جعفر حسنخانی سیاست پژوه
August 18, 2026 858 3
