تازهترین اثر تایگر هیلارپ پرسون، بازتابی از پیچیدگیها - و آشوب - این بازی است.
در زمانی که استاد بزرگ، اولف آندرسون، بهراحتی بیشترین تأثیر را بر بازیکنان اسکاندیناوی داشت، استاد بزرگ سوئدی، تایگر هیلارپ پرسون، راه خودش را در پیش گرفت. در حالی که آندرسون شروع بازیهای آرام را بازی میکرد و به تعویض زودهنگام وزیرها در بازی معروف شده بود، تایگر بیشتر مایل بود وزیرش را قربانی دهد تا اینکه آن را تعویض کند - بخش زیادی از کتاب جدید او به قربانیهای وزیر اختصاص دارد.
باید بگویم که من همیشه بازیها و سبک پرسون را تحسین کردهام، و فکر میکردم که کتاب او به نام مدرن تایگر (۲۰۰۵) به سادگی درخشان است (من نسخه ۲۰۱۴ به نام تایگر مدرن را نخواندهام، که احتمالاً در صورت علاقهمندی همان نسخهای است که باید سفارش دهید).
دامنه کتاب جدید هیلارپ پرسون، تئوری آشوب تایگر، به قدری گسترده است و تایگر چنان سریع از موضوعی به موضوع دیگر میپرد که حتی خود نویسنده نیز در توصیف مختصر اینکه کتاب درباره چیست، موفق نمیشود. با این حال، برخی از مضامین کلی تکرار میشوند، به ویژه ماهیت خلاقیت و شهود در شطرنج.
او مینویسد: «من به نقطهای رسیدهام که خلاقیت در شطرنج را به عنوان ترکیبی از دو چیز میبینم - توانایی به کارگیری الگوها و ترکیب آنها به روشهای جدید، و یک نگرش ساختارشکنانه نسبت به جنبه ماتریال بازی.» او میافزاید که این کتاب «آنقدرها درباره خلاقیت نیست، بلکه نقشهای است برای بهبود شهود خواننده در برخی موارد نسبتاً افراطی. ... در نهایت به کتابی درباره شهود تبدیل شد؛ یا شاید درباره نحوه استفاده خلاقانه از شهود.»
پرسون اصرار دارد که شطرنج بسیار فراتر از آن چیزی است که به چشم میآید، حتی در وضعیتهای ظاهراً ساده. در مورد بازی مبتنی بر قوانین، او میگوید: «من نمیتوانم اصول غیرعملی را تحمل کنم که سعی دارند پیچیدگی بازی را به راهحلهای سریع و قابلفهم تقلیل دهند. من تنها کسر کوچکی از ادبیات شطرنج سی سال گذشته را خواندهام؛ اما اگر بخواهم حرف شاگردانم را باور کنم، پس باید مملو از همین چیزها باشد: ادعاهای سادهتر کردن شطرنج.» تایگر در مصاحبه پادکست اخیری با درکیانتن گئوزندام، میپذیرد که اصولی در شطرنج وجود دارند، اما میگوید هر اصلی باید انعطافپذیر باشد، زیرا جزئیات بسیار مهم هستند. در این کتاب گهگاه شاهد بازنویسی توصیههای قدیمی خواهید بود. به عنوان مثال، قانون «اسب در حاشیه ضعیف است» به راهنمای «اسب در حاشیه باید هدف روشنی داشته باشد» تبدیل میشود. این بسیار بهتر است، اگرچه حدس من این است که هنوز هم برای یک هنرجو در حال پیشرفت چندان مفید نخواهد بود.
با این پیشزمینه، اجازه دهید تنها به چند مورد از موضوعات این اثر گسترده اشاره کنم. فصل اول به بررسی عمیق واریانتی میپردازد که تایگر کشف کرده و در برابر چندین حریف استاد بزرگ بازی کرده است، مانند این بازی...
یک امکان ویژه در سایت انجمن شطرنج ایران: با سیستمی که مدتهاست در سایت راهاندازی شده شما میتوانید تمامی حرکات بازیهای بررسیشده در این مقاله را بهصورت تعاملی و روی صفحه شطرنج مجازی (با قابلیت حرکت به عقب و جلو) بررسی کنید. همچنین برای درک بهتر و خوانایی بیشتر، تمامی حرکات و واریانتها و نکات مهم در متن مقالهها با رنگبندیهای مجزا و تفکیکشده نمایش داده شدهاند، امکانی حرفهای و کمنظیر که در معدود سایتهای شطرنجی یافت میشود!
به قلم استاد بینالمللی جان واتسون، تئوریسین برجسته و مؤلف نامآشنای شطرنج