👑 መስታወት እና ወርቅቱ 👥— የወሎ ኦሮሞ ንግሥቶች💙🤘
1️⃣ የ1868 ቀጥተኛ ማስረጃ
የ1868 የBombay Gazette ዘገባ Mastawet (መስታወት/ማስተዋት)ን “one of the rival queens of the Wollo Gallas” ብሎ ይጠራታል።
ይህም መስታወት በ1868 ከወሎ ኦሮሞ መካከል የፖለቲካ ሥልጣን ያላት ንግሥት እንደነበረች የሚያሳይ ቀጥተኛ የዘመኑ ማስረጃ ነው።
ዘገባው ልጇ Ahmad (ኢማም አህመድ) በመስታወት ግዛት ውስጥ ተግባራዊ መሪ (virtual chief) እንደነበርም ይገልጻል።
2️⃣ ሉጎድ — የመስታወት መኖሪያ
የካፒቴን H. N. Hozier የ1868 የአቢሲኒያ ዘመቻ ታሪክ Lugod፦
«“the residence of Masteeat, the Queen of the Gallas”»
ብሎ ይጠቅሳል።
ስለዚህ ሉጎድ የመስታወት መኖሪያ/ዋና ምሽግ ነበር።
3️⃣ መስታወት እና ወርቅቱ
ሌላ የ1868 ዘመቻ ምንጭ ሁለቱን፦
«“the rival queens, Workeit and the more powerful Masteeat”»
ብሎ ይገልጻል።
ይህ መስታወትና ወርቅቱ በወሎ ኦሮሞ አካባቢ የፖለቲካ ሥልጣን የሚፎካከሩ ንግሥቶች እንደነበሩ ያሳያል።
4️⃣ የመስታወት የጎሳ ማንነት
እዚህ ጥንቃቄ ያስፈልጋል። የ1868 ቀጥተኛ ምንጮች መስታወትን Queen of the Gallas / Queen of the Wollo Gallas ብለው ይጠሯታል።
ስለዚህ የተረጋገጠውን ብቻ መግለጽ ይገባል፦
መስታወት = የወሎ ኦሮሞ ንግሥት
ወርቅቱ = ተቀናቃኝ የወሎ ኦሮሞ ንግሥት
5️⃣ መቅደላ እና መስታወት
የ1868 የሕንድ የውጭ ዘመቻ መዝገብ የብሪታንያ ጦር መቅደላን ከፈረሰ በኋላ፦
«“it was handed over to Queen Masteeat”»
ብሎ ይመዘግባል።
በዚህም መሠረት መስታወት ከተከታዮቿ ጋር መቅደላ ውስጥ ራሷን አቋቋመች።
🔎 የታሪክ ማጠቃለያ
Masteeat/Mastawet (መስታወት) በ1868 የወሎ ኦሮሞ ንግሥት ነበረች። የራሷ የሆነ የLugod መኖሪያ/ምሽግ ነበራት፣ ከWarqitu (ወርቅቱ) ጋር የፖለቲካ ተቀናቃኝ ነበረች፣ እና ልጇ Ahmad በግዛቷ ውስጥ ተግባራዊ መሪ ነበር።
በመጽሐፉ የተጻፈው፦ “the fort of Lugod, the residence of Masteeat, the Queen of the Gallas” — ማለትም “የኦሮሞዎች ንግሥት የማስታወት መኖሪያ የሆነው የLugod ምሽግ” ማለት ነው።
ስለዚህ ዋናው ነጥብ
Lugod = የማስታወት ምሽግ/መኖሪያ
እ.ኤ.አ. 1868 ላይ ንግሥት ማስታወት በዚያ ትኖር ነበር።
የብሪታንያ መልዕክተኛ Meer Akber Ali ወደ Lugod ሄዶ ከማስታወት ጋር ተደራድሮ ከመቅደላ የሚወጡ መንገዶችን እንድትዘጋ ስምምነት አደረገ።
ስለዚህ Lugod ከመቅደላ ጋር የተያያዘ የወሎ ኦሮሞ ታሪካዊ ቦታ መሆኑ በ1868 ምንጭ በግልጽ ይታያል።
በተጨማሪም Historical Dictionary of Ethiopia ማስታወትን “queen of the Were Himeno clan of Wello” ብሎ ይገልጻታል፣ እና በ1868 እንግሊዞች መቅደላን ካፈረሱ በኋላ ማስታወት ለልጇ አባ ዋተው ስም መቅደላን እንደያዘች ይጠቅሳል።
Via ★ [Miky Sultan Barento] ★
.
.
ለተጨማሪ መረጃዎች የቴሌግራም ቻናላችንን ይቀላቀሉ
📌 t.me/Fastsinfo99
🌴 🌴 🌴
Telegram
𝐅𝐢𝐧𝐟𝐢𝐧𝐧𝐞𝐞 𝐏𝐫𝐞𝐬𝐬
✅|| 𝐘𝐀𝐀𝐃𝐀 ykn komii yoo qabaattan nuuf barreessaa.
✅|| ማንኛውም አስተያየት ወይም ቅሬታ ካለዎት ይፃፉልን
✅|| write to us if you have any comments or complaints.
👀 @Fastmereja_Bot 👀
6August 26, 2026 869 4
