🌍📉 Müasir dünya əhalinin depopulyasiyası prosesini hələ yeni-yeni öyrənir.
Hələlik bu prosesin necə gedəcəyini, hansı nəticələr doğuracağını, depopulyasiyanın hansı sahələrə zərbə vuracağını və nələri dağıdacağını çox az adam anlayır. Bununla belə, belə ehtimallar var ki, depopulyasiya Asiyanın inkişaf etməkdə olan ölkələri üçün inkişaf etmiş dünya - Avropa və Şimali Amerika ölkələri ilə müqayisədə daha ağır keçəcək.
Bunun səbəbi Asiya şəhərlərində əhali sıxlığının son dərəcə yüksək olması, ictimai infrastrukturun geniş yayılması, urbanizasiya səviyyəsinin yüksəkliyi və düyü mədəniyyətlərinə xas bir qədər fərqli həyat tərzidir - burada ictimai öhdəliklər şəxsi maraqlardan daha üstün tutulur.
Hələlik dünyada əhalisi azalan ölkələrin sayı çox deyil. Onlardan biri Yaponiyadır.
Yaponiya əhalisinin pik həddi 2008-ci ilə təsadüf edib - həmin vaxt ölkədə təxminən 128,08 milyon nəfər yaşayırdı. Bundan sonra ölkə davamlı depopulyasiya mərhələsinə qədəm qoyub.
Bu müddətdə yerli yaponların sayı 119 milyon nəfərə qədər azalıb - yəni hər il təxminən 0,5 milyon nəfər. Problemin təsirini qismən miqrant axını hesabına azaltmaq mümkün olub. Yaponiyada yaşayan daha 4 milyon nəfər isə yaşayış icazəsi olan şəxslərdir.
Əhali sayının pik həddini geridə qoymuş digər ölkə Cənubi Koreyadır. 2020-ci ildə ölkə əhalisinin sayı maksimum həddə - 51,8 milyon nəfərə çatmışdı. O vaxtdan bəri yerli əhalinin sayı 49,7 milyon nəfərə enib, ölkədə başqa dövlətlərdə doğulmuş 2 milyondan bir qədər çox insan da yaşayır.
Yaponiyanın “Vorkutası” - kömürçülərin tərk edilmiş Haşima adası, digər adı ilə Qunkancimadır.
Hər iki Asiya ölkəsinin demoqrafları Yaponiya və Cənubi Koreyada depopulyasiyanın yavaş və tədricən davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar. Bu ölkələrin yeni reallığa uyğunlaşma təcrübəsi son dərəcə mühüm və maraqlıdır.
Yaponiya və Koreyada sosial sistemlərlə bağlı öz problemləri var. Pensiya fondlarının problemləri hələ tam üzə çıxmayıb, dövlət borcları potensial təhlükə yaradır və kənardan çox görünməyən bir sıra başqa problemlər də mövcuddur.
Aydındır ki, hazırda həm Yaponiya, həm də Koreya hökumətləri demoqrafik problemləri başqa ölkələrdən işçi qüvvəsi cəlb etməklə həll etməyə çalışaraq Qərbi Avropanın yolunu gedirlər.
Lakin bu yolun çıxılmaz olduğu da iddia edilir. Çünki miqrant axını ilə milli mədəniyyətin zəiflədiyi, insan kapitalının keyfiyyətinin aşağı düşdüyü, bacarıq və kompetensiyaların itirildiyi, cinayətkarlığın, zaman keçdikcə isə etniklərarası münaqişələrin artdığı bildirilir.
Bununla belə, sadalananların hamısı dağılmaqda olan sosial sistemləri, ictimai quruluşu, maliyyə sistemlərini və iqtisadiyyatları müvəqqəti şəkildə ayaqda saxlamaq üçün vasitələrdir.
Üstəlik, əsas demoqrafik böhran hələ qarşıdadır. Çin artıq öz əhali pikini keçir, bir neçə onillikdən sonra isə Hindistan da eyni mərhələyə çatacaq.
Bu ölkələrdə problemləri miqrant axını ilə həll etmək mümkün olmayacaq, mümkün böhranın miqyası isə qat-qat böyük olacaq.
#Demoqrafiya #Depopulyasiya #Yaponiya #CənubiKoreya #Asiya
1September 4, 2026 197
