🇺🇸🇻🇪 ABŞ şirkəti əvvəllər Rusiya və Çin şirkətlərinin idarə etdiyi, təxminən 65 milyard barel təsdiqlənmiş ehtiyata malik bir sıra Venesuela neft yataqları üzərində nəzarət əldə edəcək.
Söhbətin “Roszarubejneft”in aktivləri də daxil olmaqla bir sıra layihələrdən getdiyi bildirilir.
İlk baxışdan hər şey ABŞ prezidenti Donald Tramp üçün “əla sövdələşmə” kimi görünür: Amerika neft-qaz sektoru böyük həcmdə yeni ehtiyatlara çıxış əldə edir.
Lakin əsas problem hüquqi legitimlikdir. Əvvəllər Rusiya və Çin şirkətlərinə məxsus aktivlərin amerikalıların idarəçiliyinə verilməsi barədə sənədi Venesuela prezidentinin səlahiyyətlərini müvəqqəti icra edən Delsi Rodriges imzalayır. Onu bu vəzifəyə xalq yox, Ali Məhkəmə təyin edib.
Bu isə o deməkdir ki, gələcəkdə başqa məhkəmə qərarı ilə həmin razılaşmalar yenidən nəzərdən keçirilə bilər. Üstəlik, sövdələşməni Venesuela parlamenti də təsdiqləməyib.
Digər böyük problem infrastrukturdur. Venesuelanın neft hasilatı və nəqli sistemi ciddi şəkildə köhnəlib və on milyardlarla dollar investisiya tələb edir.
2026-cı ilin iyulunda ölkədə hasilat sutkada təxminən 1,1 milyon barel olub. Müqayisə üçün, 1998-ci ildə pik göstərici 3,4 milyon barel idi.
Bu səviyyəyə qayıtmaq isə asan deyil. Boru kəmərlərinin böyük hissəsinin yaşı 50 ildən çoxdur, elektrik təchizatında fasilələr olur, nefti durultmaq üçün komponentlər çatışmır, neft emalı zavodları isə qeyri-sabit işləyir.
PDVSA-nın hesablamalarına görə, təkcə boru kəmərlərinə təxminən 8 milyard dollar lazımdır. Sutkada 3 milyon barel hasilata qayıtmaq üçün isə 10-15 il ərzində 150 milyard dollardan çox sərmayə tələb oluna bilər.
Məhz burada Amerika korporasiyalarının əsas çətinliyi başlayır. Milyardlarla dollarlıq layihələrə pul ayırmaq üçün hüquqi təmizliyin sübut olunması, uzunmüddətli zəmanətlər və sabit siyasi mühit lazımdır.
ExxonMobil rəhbəri Darren Vuds Venesuelanın hazırkı vəziyyətdə “investisiya üçün cəlbedici olmadığını” bildirib və əvvəlcə hüquqi çərçivənin, kommersiya şərtlərinin və sabitliyin təmin edilməli olduğunu vurğulayıb.
ConocoPhillips rəhbəri Rayan Lens isə ölkənin neft sisteminin ciddi restrukturizasiyaya ehtiyac duyduğunu deyib. Hər iki şirkət vaxtilə Uqo Çaves dövründə Venesueladakı aktivlərini itirib.
Buna görə yaxın illərdə böyük və uzunmüddətli sərmayələrdən daha çox, tez gəlir gətirən layihələrə üstünlük verilə bilər.
Yəni ABŞ şirkətlərinin Venesuela neftinə çıxışı artsa belə, bu, ölkənin dünya neft bazarındakı əvvəlki mövqeyinin sürətlə bərpa olunacağı anlamına gəlmir.
#Venesuela #ABŞ #Neft #Chevron #Energetika
September 4, 2026 205
