🔬 برخلاف تصور کلاسیک روانکاوی که خودشیفتگی را برآمده از عقدهٔ حقارت و تلاش ناهشیار برای جبران آن میداند، یافتههای جدیدتر در روانشناسی شخصیت و علوم اعصاب اجتماعی نشان میدهند که پدیدهٔ خودشیفتگی بیشتر به یک سازوکار اعتیادی شباهت دارد.
🧠 در این الگو، فرد خودشیفته گرفتار چرخهای میشود که محور آن توجه و دیدهشدن توسط دیگری است. نظام پاداش مغز (dopaminergic reward system) با دریافت محرکهای بیرونی مثل تحسین، لایک، یا حتی حسِ نگاه دیگران، فعال میشود و دوپامین ترشح میکند. این لذت زودگذر، درست مانند مصرف مواد یا قمار، خیلی زود فروکش کرده و نیاز به دوز بالاتری از توجه و تأیید ایجاد میکند.
⚡️ از این منظر، خودشیفتگی را میتوان نوعی اعتیاد رفتاری به دیدهشدن دانست؛ اعتیادی که فرد را در یک مدار بسته قرار میدهد: «من ارزشمندم چون دیده میشوم.» بنابراین، ریشهٔ اصلی این ساختار شخصیتی نه لزوماً زخمی از تحقیر، بلکه نوعی شرطیسازی عصبی-روانی به محرکِ توجه اجتماعی است.
#خودشیفتگی#خودشیفته#اعتماد_به_نفس
#اعتیاد#معتاد#آذرخش_مکری
#دکتر_آذرخش_مکری #توجه #عزت_نفس #علمی #علوم_شناختی #روانشناسی
