۴. تکمیل آبرسانی به روستاهای محروم
برای بیش از ۷۰۰ روستای حوزه چابهار و دیگر روستاهای فاقد آب شبانهروزی، فهرست اولویتها، منابع مالی و زمان پایان هر پروژه منتشر شود. اتصال اسمی به شبکه، بدون وجود آب کافی و مستمر، نباید بهعنوان تکمیل پروژه گزارش شود.
۵. ضابطهمندکردن آبرسانی با تانکر
تا زمان تکمیل شبکهها، آبرسانی سیار باید رایگان، منظم و قابل نظارت باشد. زمان مراجعه تانکرها، مقدار سهمیه هر روستا، کیفیت آب و مسیر خودروها باید ثبت و در دسترس شوراهای محلی قرار گیرد. برای روستاهای دورافتاده نیز باید ظرفیت کافی خودرو و سوخت تضمین شود.
۶. حمایت از خانوارهای کمدرآمد
برای خانوادههایی که به دلیل قطع آب ناچار به خرید مخزن، پمپ یا آب خصوصیاند، کمک اضطراری در نظر گرفته شود. مدارس، مراکز درمانی و خانوارهای دارای کودک، سالمند، بیمار یا فرد دارای معلولیت باید در توزیع اضطراری آب اولویت داشته باشند.
۷. ایمنسازی هوتگها و ایجاد منبع جایگزین
هوتگهای نزدیک روستاها باید فوراً حصارکشی و ایمن شوند، اما حصارکشی بهتنهایی کافی نیست. برای هر روستای وابسته به هوتگ باید مخزن، سامانه تصفیه یا منبع آب سالم و قابل دسترس فراهم شود تا مردم ناچار به استفاده مستقیم از آب برکههای روباز نباشند.
۸. تأمین برق اضطراری برای تأسیسات حیاتی آب
تمام آبشیرینکنها، چاههای اصلی، تصفیهخانهها و ایستگاههای پمپاژ باید به مولد برق اضطراری، سوخت کافی و تجهیزات پشتیبان مجهز شوند. برنامه استمرار خدمات آب در شرایط قطع برق، سیل، حمله نظامی یا اختلال حملونقل باید منتشر و آزمایش شود.
۹. مدیریت پایدار منابع آب
حل بحران فقط با افزایش برداشت از چاهها امکانپذیر نیست. دولت باید برداشت ناپایدار از آبهای زیرزمینی، شورشدن منابع، آبیاری ناکارآمد و کشت محصولات پرمصرف را کنترل کند و همزمان برای کشاورزان و دامداران، حمایت مالی، فناوری آبیاری مناسب و فرصتهای شغلی جایگزین فراهم آورد.
۱۰. پیگیری حقابه هیرمند و حفاظت از هامون
دولت باید درباره میزان آب ورودی هیرمند، اجرای معاهده سال ۱۹۷۳ و مذاکرات با افغانستان گزارشهای منظم و قابل راستیآزمایی منتشر کند. در کنار تأمین آب آشامیدنی، حقابه زیستمحیطی هامون و معیشت مردم سیستان نیز باید در سیاستگذاری آب جایگاهی روشن داشته باشد.
۱۱. نظارت مستقل و مشارکت مردم محلی
یک هیئت نظارت با حضور متخصصان مستقل، نمایندگان شوراهای شهر و روستا، دانشگاهیان، فعالان محیط زیست، نمایندگان جوامع بلوچ و سیستانی و نهادهای بهداشتی تشکیل شود. این هیئت باید بر بودجه، کیفیت آب، اجرای پروژهها و نحوه توزیع اضطراری نظارت کند و گزارشهای خود را در دسترس عموم قرار دهد.
۱۲. تضمین برابری و منع تبعیض
دسترسی به آب سالم نباید به محل سکونت، قومیت، مذهب، درآمد یا فاصله یک روستا از مراکز شهری وابسته باشد. روستاهای فقیر و دورافتاده باید بر اساس شدت محرومیت و نیاز انسانی، نه میزان نفوذ سیاسی یا صرفه اقتصادی پروژه، در اولویت قرار گیرند.
9
2July 14, 2026 693 3
