Кортизол — организмнинг асосий “стресс гормони” бўлиб, у буйрак усти безларида ишлаб чиқарилади. У қондаги глюкозани бошқариш, қон босими, иммун тизими ва стрессга мослашишда муҳим роль ўйнайди.
🧠 Кортизол қачон кўтарилади?
Кортизолнинг кўтарилиши ҳар доим касаллик дегани эмас. У табиий равишда қуйидаги ҳолатларда ошиши мумкин:
😰 Стресс, хавотир ва қўрқув
😴 Уйқу етишмаслиги, тунги ишлаш
🏃♀️ Жуда кучли жисмоний нагрузка
🤒 Инфекция, иситма ва касаллик
🩹 Жароҳат ёки операциядан кейин
🍽️ Узоқ вақт овқатланмаслик, организмда энергия танқислиги
☕ Кофеинни кўп истеъмол қилиш
💊 Кортикостероид дорилар (масалан, преднизолон) қабул қилиш
🩸 Қонда қанд миқдори кескин ўзгарганда
⏰ Кун давомида ҳам ўзгаради
Кортизол одатда эрталаб энг юқори, кечқурун эса паст бўлади. Шунинг учун кортизол таҳлилининг натижасини баҳолашда қайси вақтда топширилгани жуда муҳим.
Агар кортизол узоқ вақт давомида юқори бўлиб турса, вазн ортиши, айниқса қорин соҳасида ёғ тўпланиши, уйқу бузилиши, асабийлик, қон босими ошиши ва қондаги глюкоза кўтарилиши каби ҳолатлар кузатилиши мумкин.
Муҳим: бир марта юқори чиққан кортизол натижаси билан “кортизол юқори” деб хулоса қилиш тўғри эмас. Стресс, уйқу ва таҳлил топшириш вақти натижага сезиларли таъсир қилади.
#ҳаёттарзи
🌱 @biostoreuz — Биргаликда соғлом яшаймиз!
6
4
4August 29, 2026 2.4K 3 29
