شبی یک سرگذشت :
امشب
سلجوقیان الب ارسلان
ق : ۵
نبردملازگرد(منازگرت) وپایان کار الب ارسلان
یکی از مشهورترین جنگهای تاریخ که منجربه جابجایی قدرت گردید نبرد ملازگرد است.
سلجوقیان همچون موج خروشانی هر قدرتی رادرهم شکسته وامپراتوری خودشان را گسترش میداندآنهابه رهبری الب ارسلان وهمچنین وزیر خردمندش خواجه نظام الملک طوسی واردآسیای صغیر شده بودند سال( ۴۶۲)هجری (رومانوس دیوجا نوس )که از فتوحات الب ارسلان به وحشت افتاده بود با سپاهی عظیم به شام لشگرکشید ، یک سال بعد (۴۶۳) برخورد دو امپراتوری اجتناب ناپذیر گردید هر دو قدرتمند هردو مدعی ، این برخورد در کنار شهر ملازگرد نزدیک( دریاچه وان) انجام شد پیروزی در این جنگ راباید محصول درایت خواجه نظام الملک طوسی دانست زیرا درچندروزقبل ازجنگ شاه به اتفاق نگهبانان بشکاررفته دفعتابه محاصره نیروهای رومی درمی آیند یکی از نگهبانان خودش را خلاص کرده به خواجه وقایع رامیگوید خواجه دستورمیدهد نگهبان زندانی شودتاکسی از دستگیری سلطان مطلع نشود ازآن طرف شاه خودشرایک افسرمعمولی معرفی می نماید خواجه سفیرمیفرستد که مابرای جنگ نیامده ایم سفرا دررفت آمد و شرایط صلح مهیاگردید پیش شرط صلح تبادل اسرامیباشد ، بدینوسیله الب ارسلان آزاد میگردد ( شرح کامل درروضته الصفا آمده است) جنگ از سر گرفته و نیروهای سلجوقی علی رغم کمی نفرات پیروزاین جنگ شدند ( رومانوس دیوجانس ) قیصر اسیر میگردد (ذیقعده ۴۶۳)، نوشته اند چون رومانوس رابه حضور الپ ارسلان آوردند پس ازنکوهش بدوگفت حال تواسیرمن شده ای حدس بزن که من باتو چه خواهم کرد؟امپراتورگفت سه کاربا من میتوانی بکنی ، یامرابقتل برسانید ، یامرادرقفسی خواهی کردوبه عنوان پیروزی به همه نشان خواهی داد ، ویاانکه مراعفو خواهی نمود ، امااین آخری را باور ندارم ، ولی الپ ارسلان اورا بخشید ویک ملیون و پانصد هزار درهم غرامت جنگ از او گرفت با تشریفات وشکوه جلال یک امپراتور او را تا مسافتی بدرقه کرد( بیچاره رومانوس بعداین جنگ سرنوشت خوبی نداشت) ارسلان سال بعد جهت آرام کردن ترکهای خوارزمی بادویست هزار سپاهی از رودجیحون گذشت وبه جنگ (شمس الملک التکین) رفت پس ازمحاصره دژ (برزوم) بود که ازیوسف خوارزمی درمورد هزینه های قلعه وسپاه از شمس توضیح خواست که یوسف بدرشتی جواب دادشاه دستور داد او را بیرون برده به چهار میخ بکشند یوسف اعتراض کرد واین نوع قتل را نامردی دانست الپ ارسلان که به شجاعت وتیراندازی خود مغرور بود به نگهبانان امرکرده اورابحال خود گزارده تیردر کمان نهاد یوسف رانشانه گرفت ازقضاتیربه یوسف نخورد تاکنون سابقه نداشته تیر سلطان به خطا برود( در بعضی از متون تیر دوم هم به خطا میرود)یوسف خودرابه شاه رسانیده قبل ازاینکه نگهبانان بتوانند عکس العملی نشان دهندازاستین یاچکمه کاردی بیرون آورد ضربه ای به ارسلان زد وخودش با ضربه گرز یکی از نگهبانان نقش بر زمین گردید شاه سه روز بعد زندگی رابدرودگفت :
این واقعه دربیع الأول( ۴۶۵)هجری قمری اتفاق افتاد پیکراورا به شهرمروآوردندو درانجا بخاک سپردند ، سنایی شعری دراین مورد سروده است*
کاظم مزینانی تامطلبی دیگربدرود
ماخذ*
تاریخ کامل ایران دکترحقیقت ج۲
سلجوقیان وغزدرکرمان ، زنده یادباستانی پاریزی
دولت سلجوقی:دکترناصری *
تاریخ کامل ابن اثیر چاپ اول ج۱۴
روضته الصفاج ۶
راحة الصدور رواندی
تاریخ ایران:سرپرسی سایکس ج۲
🕊https://t.me/+__yk8iQw-aI2ZmQ0
September 3, 2026 12
