نوبل فیزیک ۲۰۲۶ برای شکارچی نوترینوها
ذرات اسرارآمیز پرانرژای هستند به نام نوترینو که همه جا هستند. در همه جای کیهان هستند. اما بسیار گریزاناند. بهخاطر همین به ذرات شبح یا ذرات شبحوار معروفاند. آنها تقریباً هر چیزی که سر راهشان باشد به راحتی از میانش میگذرند؛ چه سیاره باشد، چه انسان باشد، چه هر چیز دیگری باشد. به هیچ چیزی هم آسیب نمیزنند. با این حال گاهی ممکن است یک نوترینو با هستهٔ یک اتم برخورد کند و ایجاد کنش و واکنشی بشود. این گریزپا بودن و بیضرر بودن این ذرهها باعث شده است عقیدهای پیدا شود. بعضیها گفتهاند ممکن است اینها پیغامهایی باشند که موجودات هوشمندی در کیهان برای زمین و جاهای دیگر میفرستند.
پرفسور فرانسیس هالزن، برندهٔ نوبل فیزیک امسال، فیزیکدان بلژیکی اصل آمریکایی و استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسون است. او پروژهای را در سال ۲۰۱۳ در قطب جنوب راه انداخت تا این نوترینوها را مشاهدهپذیر کند. او برای این کار هزاران آشکارساز نور را که حجمشان کلاً به اندازهٔ یک توپ بسکتبال میشد به کمک تکنیسینها و مهندسان در حجمی معادل یک کیلومتر مکعب یخ تعبیه کرد. از آن پس نوترینوهایی که میخواهند از آن یخ یک کیلومترمکعبی عبور کنند بعضیهایشان به اتمهای آشکارساز آن برخورد میکنند و نور ضعیفی ایجاد میشود که بر اثر بازتاب شدن از یخ مشاهده پذیر میشود. فیزیکدانها میتوانند آنها را ببینند. دکتر هالزن درواقع یکجورهایی شبحگیر دنیای فیزیک هستند. امروز از پرفسور هالزن پرسیدند نظر خود شما دربارهٔ نوترینوها چیست؟ آیا ممکن است پیغامهایی از تمدنهای فرازمینی باشند؟ گفت: «فکر نمیکنم بخواهم وارد این بحث شوم. ما در حال حاضر مسائل واقعی و مهمتری در پیش داریم.» عباس پژمان
@apjmn
30
6۱۴ مهر ۱۴۰۵ ۲٫۲ هزار ۴۱