فراز

🔰امامِ مردم
بعد از اینکه امام افق دیدها رو مشخص کرد، حالا نوبت نقش آفرینی مردم است که رکن اساسی یک حکومت دینی هستند...
#فرمانده_جنگ

ما در گذشته ماهواره های مختلفی را با ماهواره بر های بومی به فضا ارسال کردیم. بعنوان نمونه ماهواره های نور ۱و۲و۳ توسط ماهواره بر قاصد، ماهواره امید توسط ماهواره بر سفیر، ماهواره چمران ۱ و ثریا توسط ماهواره بر قائم و ماهواره فخر۱ توسط ماهواره بر سیمرغ به مدار های نزدیک زمین پرتاب شده اند.

ماهواره بر های ایرانی سابقه ای برای حمل ماهواره های سنگینی مثل پایا و ظفر۲ و تزریق آنها به مدار نداشتند بنابراین اگر مشکلی در پرتاب ماهواره ها در مدار بوجود می آمد هزینه ی اقتصادی زیادی را به همراه داشت.
به طور کلی محموله حامل ماهواره شامل ۲ بخش است: ۱.ماهواره بر (موشک) ۲.پیلود
پیلود بخشی است که حامل ماهواره و محتویاتی است که ماهواره بر برای آن شلیک میشود. پیلود ماهواره بر های بومی توان حمل هر ۳ ماهواره (برای ماهواره های سنگین تر حتی به صورت جداگانه) ساخته شده را نداشتند.
برای مثال ماهواره بر قائم ۱۰۰ که دقت تزریق خوبی دارد تا ۸۰ کیلوگرم را میتواند تحمل کند که یعنی ماهواره پایا را به تنهایی نیز نمیتواند ارسال کند.
اما پیلود ماهواره بر سایوز در نسخه معمولی توان حمل ۷ تن و در نسخه پیشرفته توان ۸ تن را نیز دارد.
بنابراین برای پرتاب این سه ماهواره برای هرکدامشان باید یک ماهواره بر بومی بکار میبردیم که اینگونه هزینه اقتصادی بیشتری داشت.
همچنین پرتابگر روسی بخاطر شرایط جنگ اوکراین و لغو شدن بسیاری از اسلات های رزرو شده ارزان تر برای کشور در می آمد.

از مشکلات پایگاه سمنان این است که ماهواره بر برای رسیدن به مدار قطبی باید مانور های تغییر صفحه ای زیادی انجام دهد و نیاز به سوخت و پیچیدگی بیشتری دارد.
اگر پایگاه چابهار آماده شود به علت اینکه به استوا نزدیک تر است ماهواره راحت تر در مدار شبه قطبی قرار میگیرد و در نتیجه به مانور تغییر صفحه ای کمتری نیاز دارد و سوخت کمتری مصرف میکند و در نتیجه پیلود بیشتری میتواند حمل کند.
تقریبا همه ی کشورهای دارای فناوری پرتاب ماهواره،پایگاه های خود را نزدیک به استوا بنا کرده اند. نظیر پایگاه های فضایی در فلوریدای امریکا،گویان فرانسه،سریهاریکوتا هند و هاینان چین.

از آنجا که کشور در حال حاضر فاقد منظومه ماهواره‌ای عملیاتی است، نیاز بود پیش از استقرار کامل شبکه اصلی، تعدادی ماهواره به عنوان «پیش‌قراول» در مدار قرار بگیرند تا هم بخشی از نیازهای جاری و فوری کشور به داده‌ها را برطرف کنند و هم به عنوان نمونه‌های آزمایشی، زیرساخت‌های فنی و پیچیدگی‌های منظومه‌سازی را در شرایط واقعی تست کنند. استفاده از پرتابگر سایوز در این مرحله، این اطمینان را به ما داد که این مأموریت‌های «میان‌بر» و حیاتی بدون وقفه انجام شوند تا مسیر برای پرتاب‌های انبوه و عملیاتی در سال‌های آینده کاملاً هموار گردد.

به طور کلی ماهواره بر وقتی شلیک شده و میخواهد ماهواره را در مدار قرار دهد،ابتدا باید سرعت خود را در جو به درستی تنظیم کند که نه از جو فرار کند و ماهواره را با سرعت مناسب و جهت درست در مدار قرار دهد و نه سقوط بکند. اگر ماهواره بر سوخت جامد باشد موشک روشن شده و دیگر خاموش نمیشود و اگر در مرحله تزریق هرگونه خطایی انجام شود نمیتوان آن را اصلاح کرد اما اگر سوخت مایع باشد قابلیت خاموش شدن نیز دارد که این کار کنترل آن را راحت تر میکند و در مرحله تزریق میتوان با دقت بیشتری ماهواره را در مدار قرار داد.
اگرچه برخی از ماهواره بر های ایرانی مثل سیمرغ از سوخت مایع اسفاده میکنند اما تا به حال اطمینانی از دقت تزریق ماهواره به مدار از طریق آنها حاصل نشده است.

نکته ی مثبت RGB این است که قابلیت دید برای انسان را فراهم میکند اما کاربرد علمی کمی دارد.
از سمت دیگر با NIR اطلاعات زیستی و گیاهی زیادی میتوان استخراج کرد. برای تصویر برداری NIR نیازمند کنترل وضعیت دقیق تر و پایدارسازی پیشرفته تری است و به همین دلیل کوثر از سامانه ADCS بهره میبرد.

برای مثال در وسط بیابان یا دریا و کوه و جنگل که هیچ وای فای یا ارتباط زنده ای نمیتوان برقرار کرد،سنسور هایی را در این مناطق قرار میدهیم تا در طول شبانه روز بسته به سرعت حرکت ماهواره در مدار این سنسور های روشن شده و اطلاعات را میفرستند و دوباره به خواب میروند.
فایده ی استفاده از این سنسور ها این است نه از برق شهری استفاده میکنند و نه آنتن میخواهند بلکه فقط با باتری کار میکنند. برای مثال سنسور کار گذاشته شده روی یک کشتی در اقیانوس آرام که هیچ مسیر ارتباطی ندارد اطلاعات مختصات مکانی و سایر ویژگی ها را به ماهواره میفرستد و اینگونه میتوان از آن با خبر شد.
یا در زمینه ی کشاورزی در حالت عادی لازم است که یک کشاورز سر زمین برود و مشاهده کند آبیاری لازم است یا خیر اما با سنسور رطوبتی که داده ها را به صورت متناوب در شبانه روز به ماهواره میفرستد میتوان تشخیص داد آیا خاک نیاز به آبیاری دارد یا خیر در نتیجه در مصرف آب میتوان صرفه جویی کرد و محصول بهتری ارائه داد.
همچنین اگر در چاه یا لوله ی انتقال آب خرابی به وجود بیاید سنسور فشار و جریان داده ها را به ماهواره ارسال میکند و از طریق آن میتوان به مختصات خرابی دستیافت که در فهم ایراد و تعمیر آن در مناطقی که ارتباط زنده به سختی برقرار میشود بسیار مفید است.

این سامانه مشخص میکند ماهواره دقیقا به کدام جهت نگاه میکند و سپس همان جهت را حفظ یا اصلاح میکند.
منظور از وضعیت یعنی جهت گیری ماهواره نسبت به یک چهارچوب مرجع:1.نسبت به زمین 2.نسبت به خورشید یا ستارگان
که برای تعیین وضعیت ماهواره ظفر از ژیروسکوپ مگنتومتر و سنسور خورشیدی استفاده میکند و برای کنترل وضعیت از چرخ عکس العملی و مگنتورکر بهره میگیرد.

برخلاف ارتباط زنده مثل TV در S&F فرستنده و گیرنده همزمان در دید ماهواره نیستند. در واقع ماهواره نقش یک واسطه حافظه را بازی میکند که پیام را دریافت میکند و ذخیره میکند و بعد از آنکه گیرنده درخواست دریافت آن را میکند ارسال میکند.
علت استفاده از S&F این است که هر ایستگاه زمینی را فقط چند دقیقه در هر مدار دیده میشود و پوشش پیوسته ندارد که با این قابلیت ذخیره اطلاعات میتوان مناطق دور افتاده مثل بیابان ها و قطب ها و اقیانوس هارا مورد تحقیق قرارداد.

وظیفه محموله تحقیقاتی تشعشعی تحت عنوان SPU در ماهواره ظفر اندازه گیری میزان دوز‎ یونیزه کننده توسط پرتوهای کیهانی دریافتی از فضا و همچنین تشخیص اثر آنها روی تراشه های نیمه هادی از جمله حافظه های SRAM مبتنی بر ترانزیستورهای اثر میدان ترکیبی است.‌ پرتوهای کیهانی و ذرات پر انرژی در خارج از جو اتمسفر زمین و فضا باعث ایجاد نرخ واژگونی بیت می‌شوند.‌
برد SPU ماهواره ظفر، با بهره گیری از یک تراشه FPGA مرکزی ، توانایی اندازه گیری دوز یونیزه کننده توسط ۸ سنسور را به صورت تجمعی و ۵ سنسور دما را فراهم می‎کند ، همچنین نرخ واژگونی بیت در حافظه های SRAM داخلی یک تراشه FPGA و حافظه های خارجی را پایش و گزارش می‌کند.‌

هر پیکسل ۹ مترمربع را پوشش میدهد و با این دقت میتوان یک زمین کشاورزی متشکل از ده ها و یا چندین هزار پیکسل را با دقت مناسبی از لحاظ پوشش گیاهی پایش کند و همینطور معین کند در کدام بخش های این زمین کشاورزی تاخیر در رشد داریم و یا در کدام نواحی بیش آبی یا کم آبی داریم و یا در کدام منطقه تخلف آبی نظیر حفر چاه ها غیر مجاز یا استفاده غیرمجازی از منابع آب زیرزمینی صورت گرفته که تشخیص این موارد برای کشوری مثل ایران که با خشکسالی دست و پنجه نرم میکند بسیار حائز اهمیت است.

تصویر برداری آینه ای یعنی هدایت،اسکن یا تشکیل تصویر با استفاده از آینه ها به جای حرکت دادن کل ماهواره با لنز ثابت.
در این روش نور بازتاب شده از زمین به یک یا چند آینه ی متحرک یا ثابت برخورد کرده و سپس به آشکارساز درون ماهواره میرسد و اطلاعات دریافتی را به صورت داده دیجیتالی به زمین میفرستد.
در بسیاری از ماهواره ها با این قابلیت خود ماهواره نمیچرخد بلکه آینه ها میدان دید را جاروب میکنند که همین مورد باعث پایداری دینامیکی بالاتر و مصرف انرژی کمتر و کنترل آسان تر ماهواره در مدار میشود.
در روش آینه ای برخلاف لنز ها،برای همه ی طول موج ها یکسان و با دقت بالایی عمل میکند.مثلا برای طیف های حرارتی و مادون قرمز بسیار بهتر از لنز ها عمل کرده و داده های قابل اعتمادتری ارائه میکند.
این نوع تصویربرداری قابلیت شناسایی با تفکیک بسیار بالایی دارد.برای مثال ماهواره ی نظامی KH_11 ایالات متحده که تفکیک مکانی زیر ۲۰ سانتی متر دارد میتواند نوع هواپیمای عبوری از آسمان را تشیخص دهد و یا خودرو های عبوری از یک مسیر را شمارش کند و همینطور تغییرات جزئی پایگاه ها را بررسی کند همچنین در این روش میتوان با استفاده از تشخیص دقیق مادون قرمز در شب پرتاب موشک ها و موتور های داغ را شناسایی کرد.
در کاربرد های هواشناسی نیز میتوان به مواردی از قبیل ردیابی طوفان و پایش ابر ها و پیشبینی بارش اشاره کرد که در مواردی مثل بارورسازی ابر ها و مطالعات جوی میتوان کمک شایانی به متخصصین ما بکند.
این نوع تصویر برداری پیچیدگی مکانیکی بالایی دارد که دستیابی کشور ما به فناوری آن میتواند حرکت مثبتی در جهت رسیدن علوم و فناوری ما به سطح جهانی باشد.