چرا گاهی احساس میکنیم کف پا سوزن سوزن میشود؟
پارستزی (Paresthesia) شامل نشانگانی از بی حسی، سوزن شدن و سوزش بدن است که معمولاً کف پا یا دست را درگیر میکند.چرا رخ میدهد؟
ممکن است در پی تغییرات اعصاب حسی رخ بدهد. گاهی اوقات این تغییرات ممکن است به دلیل کمبود ویتامینهای گروه ب باشد. اگر این کمبود طولانی باشد، ممکن است منجر به آسیب دائمی به عصب گردد. اما گاهی علتهای دیگری مانند دیابت، سندرم تونل کارپال، سکته یا عواملی مانند MS و آسیب عروق تغذیه کننده اعصاب (Vasa nervorum) نیز ممکن است باعث این احساس شوند.
چطور مشخص میشود؟
باید اول علت شناسایی گردد. گاهی در یک آزمایش خون، کمبود ویتامین ب یا افزایش قند خون مشخص میگردد. اما گاهی مجبور به بررسیهای X ray، MRI یا CT scan هستیم. گاهی آزمایشهای عملکردی عصب نیز کارساز است.
چطور درمان میشود؟
درمان کاملاً وابسته به علت است. معمولاً اولین علت، کمبود ویتامینهای گروه ب است و با مصرف آن ممکن است بهبود یابد (اگر مشکل دائمی نشده باشد). اما باید توجه داشت که علت دقیق باید مشخص شود و مصرف سرخود ویتامین مناسب نیست. در صورت دیابت، ابتدا بیماری باید کنترل شود. گاهی برای تونل کارپال جراحی لازم است.
در عین حال داروهایی مانند گاباپنتین، کارنیتین، کاپسایسین و موارد دیگر نیز به عنوان کنترل کننده وضعیت عصبی تجویز میشود.
بنابراین نقش ویتامین، فقط در صورت کمبود آن مهم خواهد بود.
آسیب عروق تغذیه کننده اعصاب یا vasa nervorum تنها یکی از دهها علتی است که باعث حس سوزن شدن پا میشود؛ چرا که با کاهش تغذیه رسانی به اعصاب، ممکن است منجر به آسیب به اعصاب شود.
آلفا لیپوییک اسید چه نقشی دارد؟
برخی از مطالعات اثرات آلفا لیپوییک اسید را بر روی نوروپاتیهای محیطی دیابتی اثبات میکنند. مکانیسم احتمالی آن بهبود خونرسانی مویرگی به اعصاب است. برخی از مطالعات هم نقش آن را در کاهش فاکتورهای التهابی اعصاب نشان دادهاند.
مطالعاتی نیز وجود دارد که اثبات میکند متیل کوبالامین و الفا لیپوییک اسید، احتمالاً با افزایش متابولیسم سلولهای اندوتلیال عصبی و عروقی و ظرفیت آنتی اکسیدانتی، علائم نوروپاتی دیابتی را بهبود میدهد. به نظر میرسد آلفا لیپوییک اسید با افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانتی و متیل کوبالامین با بهبود وضعیت رفلکسی عصبی جلوی پیشرفت مشکل را میگیرند. بنابراین نمیتوان این دو دارو را با یکدیگر مقایسه کرد و تجویز آن باید منوط بر شواهد و علت باشد. در تنها مطالعه بالینی مرتبط، گزارش شده است که احتمالاً آلفا لیپوییک اسید با افزایش خونرسانی مویرگی به سلولهای عصبی، اثرات نوروپاتی دیابتی را تا حدودی کاهش میدهد. باید توجه داشت که تغذیه و سایر عوامل نیز لازم است کنترل شوند.
آیا میتوان گفت آلفا لیپوییک اسید نقش بهتری در رفع سوزن شدن پا دارد؟
با توجه به موارد ذکر شده، نمیتوان با قاطعیت گفت درمان قطعی حس سوزن شدن پا، آلفا لیپوییک اسید است، اما میتوان انتظار داشت یکی از درمانهای پیش رو باشد، به شرطی که علت اصلی آن، مشکلات خونرسانی مویرگی به عصب یا اکسیدانتی باشد. در عمل باید علت اصلی شناسایی و داروی مناسب تجویز گردد.
آقای دکتر صالح رخشانی (متخصص داروسازی صنعتی)
@TebeAtfal
