شیعه میم

قال خليفة: حدثنا الوليد بن هشام، عن أبيه قال: لما أحاطوا بالوليد أخذ المصحف، وقال: أقتل كما قتل ابن عمي عثمان.

خلیفه گفته است: الولید بن هشام از پدرش نقل کرده است که وقتی اطراف ولید بن یزید را گرفتند که او را بکشند، قرآن را برداشت و گفت: "آیا من مانند پسر عموی خود عثمان کشته خواهم شد؟"

تاريخ الإسلام ووفيات المشاهير والأعلام الجزء الثالث/۵۵۱

@Abbaasism

قاضی ابو الفرج معافى بن زکریا جریری معروف به ابن طَرَارَة نَهروانی سپس بغدادی، پس از ذکر این مطالب دربارهٔ ولید، در خصوص خُلاعت و بی‌دینی او و فساد دین او و آنچه که در شعرهایش ذکر کرده، اظهار کرد که در بسیاری از موارد در اشعار او با آنچه که در مورد ضلالت و کفرش آمده، مخالفت کرده است.
و ابن عساکر نیز از طریق اسناد خود نقل کرده که ولید از یک شراب‌فروش در حیره شنید که در آنجا شراب می‌فروشد، پس به سمت او رفت و سه رطل از شرابش را نوشید، در حالی که سوار بر اسب خود بود و دو نفر از یارانش همراهش بودند، و هنگامی که برگشت، دستور داد به شراب‌فروش ۵۰۰ دینار بدهند.
قاضی ابو الفرج ادامه داد: اخبار ولید بسیار است و مورخان آن‌ها را جمع‌آوری کرده‌اند؛ من نیز چیزی از زندگی او و آثارش را جمع کرده‌ام، از جمله اشعارش که در آن‌ها شهامت و بی‌شرمی، حماقت و لذت‌گرایی و فساد دین او آمده است و نیز اظهار بی‌دینی در قرآن کریم و کفر به خداوند. من اشعار بی‌ارزش او را با اشعار خردمندانه و حقایق شرافتمندانه رد کرده‌ام، و هدفم جلب رضایت خداوند متعال و کسب آمرزش او بوده است.
و ابو بکر بن ابی خیثمه نقل می‌کند که گفته: «ولید بن یزید قصد داشت به حج برود و گفت: "بر فراز کعبه شراب می‌خورم." گروهی تصمیم گرفتند که او را بکشند زمانی که از خانه خارج می‌شود. آن‌ها به خالد بن عبدالله قسری آمدند و از او خواستند که در این کار به آن‌ها کمک کند. خالد نپذیرفت و گفت: "شما باید این کار را پنهانی انجام دهید." پس از آن به ولید گفت: "از خانه خارج نشو، چون من از امنیتت نگرانم." ولید از او پرسید: "از چه کسانی میترسی؟" خالد جواب داد: "نمی‌توانم به شما بگویم." ولید گفت: "اگر اسمشان را نخواهی گفت، من تو را به یوسف بن عمر تحویل میدهم." خالد جواب نداد و به یوسف تحویل داده شد. یوسف او را مجازات کرد تا اینکه کشته شد. [الله او را رحمت کند]»
ابن جریر نیز نقل کرده است که وقتی خالد از اطلاع دادن به ولید امتناع کرد، او را زندانی کرده و سپس به یوسف بن عمر سپرد تا اموال عراق را از او بگیرد و در نهایت او را کشت. گفته شده که وقتی یوسف به ولید رسید، خالد بن عبدالله قسری را از او خریداری کرد و پنجاه هزار هزار دینار به او پرداخت، سپس به او مجازات داد تا زمانی که او کشته شد؛ مردم یمن از قتل او خشمگین شدند و علیه ولید شورش کردند.
زبیر بن بکار گفت: مصعب بن عبدالله برای ما نقل کرد که شنیدم پدرم می‌گفت: «من در محضر مهدی بودم که نام ولید بن یزید برده شد. در مجلس، مردی گفت: او یک زندیق بود. مهدی گفت: خلافت خداوند نزد او بزرگ‌تر از آن است که آن را به یک زندیق بدهد.»
احمد بن عُمیر بن جُوصاء دمشقی گفت: عبد الرحمن بن حسن برای ما نقل کرد که ولید بن مسلم گفت: حصین بن ولید از الأزهر بن ولید نقل کرد که شنیدم ام الدرداء می‌گفت: [شنیدم از ابو الدرداء که می‌گفت]: «اگر خلیفه جوانی از بنی امیه بین شام و عراق مظلومانه کشته شود، دیگر طاعتی برای او باقی نمی‌ماند، و خونی بی‌حق بر زمین ریخته می‌شود.»

البداية والنهاية - ط دار ابن كثير الجزء العاشر/۲۱۶و۲۱۷

@Abbaasism

این مرد آشکارا مرتکب فواحش بود، بر آن اصرار داشت و حریم‌های الهی را نقض می‌کرد، بدون آنکه از معصیت‌هایش شرم کند. برخی حتی او را به کفر و انحطاط از دین متهم کردند، اما خداوند آگاه‌تر است. آنچه که مشخص است این است که او گناهکار بود، شاعری فاسد و اهل معاصی که از هیچ‌کس شرم نداشت و قبل و بعد از اینکه خلافت را به دست گرفت، از گناهان خود پشیمان نشد. روایت شده که برادرش، سلیمان، در میان کسانی بود که در قتل او مشارکت داشتند. او گفت: «گواهی می‌دهم که او نوشیدنی الکلی می‌نوشید، فاسق بود، و مرا به گناه و فساد دعوت کرد.»

معافی بن زکریا از ابن دُرید نقل می‌کند که از ابو حاتم، از عُتبی، گفته است: «الولید بن یزید به زنی مسیحی به نام سفرى که از زیباترین زنان مسیحی بود، نگاه کرد و او را پسندید. او تلاش کرد تا او را به خود جلب کند، اما سفرى از او امتناع کرد. الولید بر اصرار خود ادامه داد و عاشق او شد، اما او همچنان نپذیرفت. در نهایت، جمعی از مسیحیان برای برگزاری یک جشن در یکی از کلیساهای خود گرد هم آمدند. الولید به باغی در آن نزدیکی رفت و خود را به عنوان فردی بیمار نشان داد. وقتی زنان از کلیسا بیرون آمدند، او را دیدند و به سمتش رفتند. الولید با سفرى صحبت می‌کرد و او را می‌خنداند، در حالی که او او را نمی‌شناخت. او از نگاه کردن به او لذت می‌برد. وقتی سفرى برگشت، به او گفتند: "وای بر تو! آیا می‌دانی این مرد کیست؟" او جواب داد: "نه." گفتند: "این الولید است." وقتی او فهمید که این همان الولید است، پس از آن، احساساتش نسبت به او تغییر کرد و نسبت به او مشتاق‌تر از قبل شد.»
الولید در این باره اشعار زیر را سرود:
«ای دل شاد کن، ای ولیدِ رنجور،
که در عشق زنان زیبا، همیشه شکار بودی،
در عشق دختری که زیباتر از همه بود،
که در روز عید از کلیسا بیرون آمد،
چشمانم به او دوخته شد،
تا دیدم او چوب صلیب را می‌بوسید.
و وای بر من، کسی که همچون او، صلیب را می‌پرستد!
از خدا خواستم که جای او باشم،
و در آتش جهنم بسوزم.»

او همچنین در زمانی که رازهایش آشکار شد و مردم از حال او آگاه شدند، این اشعار را سرود:
«ای کاش سَفْرَى را دوست می‌داشتم، حتی اگر گفته شود که من عاشقِ زنی مسیحی هستم که شراب می‌نوشد،
برای ما آسان است که روز را به شب برسانیم،
و تا شب نه نماز ظهر می‌خوانیم و نه نماز عصر.»
در مورد سبک زندگی و رفتار او، بسیاری از اخبار و گزارش‌ها از فساد اخلاقی و فاسد بودن او سخن می‌گویند. او بارها درگیر مشکلات اخلاقی، دین‌گریزی و فسق بوده است. همچنین روایت‌هایی وجود دارد که او در حال سفر به کعبه به فکر نوشیدن شراب در بالای خانه خدا بود و تلاش‌هایی برای قتل او به دلیل اعمالش صورت گرفت، اما در نهایت او به دست کسانی که با او مخالفت داشتند، کشته شد.

البداية والنهاية - ط دار ابن كثير الجزء العاشر/۲۱۶و۲۱۷

@Abbaasism

كان هذا الرجل مجاهرًا بالفواحش، مُصرًّا عليها، منتهكًا مَحارمَ الله [عز وجل، لا يَتَحاشى من
مَعْصية]، وربما اتَّهمه بعضُهم بالزَّنْدقةِ والانحلال [من الدِّين]، فالله أعلم، لكن الذي يظهر أنَّهُ كان عاصيًا، شاعرًا ماجنًا، متعاطيًا للمَعَاصي لا يتحاشى بها من أحد ولا يَسْتحي من أحد قبلَ أنْ يَلي الخلافة، وبعدَ أنْ وَلي، وقد رُوي أنَّ أخاهُ سليمان كان في جملةِ منْ سَعَى في قتلِه؛ قال: أشهدُ بعدالةٍ أنه كان شَروبًا للخمر، ماجنًا، فاسقًا، ولقد أرادني على نفسي الفاسق.
وحكى المعافَى بنُ زكريا عن ابنِ دُريد، عن أبي حاتم، عن العُتْبِيّ، أنَّ الوليدَ بن يزيد نظَرَ إلى نصرانيَّةٍ من حِسَان نساءَ النصارى، اسمها سفرَى، فأحبَّها، فبعث يُراودُها عن نفسها، فأبتْ عليه، فألحَّ عليها وعَشِقها، فلم تطاوِعْه، فاتفق اجتماعُ النصارى في بعضِ كنائسهم لعيدٍ لهم، فذهبَ الوليدُ إلى بستانٍ هناك، فتنكَّرَ وأظهرَ أنه مُصَاب، فخرج النساءُ من الكنيسةِ إلى البستان، فرأينَهُ، فأحدقنَ به، فجعل يكلِّمُ سفرَى ويُحادِثُها وتُضاحِكُهُ ولا تَعرِفُه، حتى اشتفَى من النظرِ إليها، فلما انصرفَتْ قيل لها: ويحكِ! أتدرينَ منْ هذا الرجل؟ فقالت: لا. فقيل لها: هو الوليد. فلمَّا تحقَّقتْ ذلك حنَّتْ عليه بعد ذلك وكانتْ عليه أحرصَ منه عليها قبلَ أن تحنَّ عليه، فقال الوليد في ذلك أبياتًا:
أَضْحِكْ فؤادَك يا وليدُ عَمِيدا … صبًّا قديمًا للحسانِ صَيُودا
في حُبِّ واضحةِ العوَارِضِ طَفْلَةٍ … برَزَتْ لنا نحوَ الكنيسةِ عِيدا
ما زلتُ أرمُقُها بعينَيْ وامِقٍ … حتى بَصُرْتُ بها تُقبِّلُ عُودا
عودَ الصليبِ فَوَيْحَ نفسي منْ رَأى … منكمْ صَليبًا مثلَهُ مَعْبُودا
فسألتُ رَبِّي أنْ أكونَ مكانَهُ … وأكونَ في لَهَبِ الجَحيمِ وَقُودا
وقال فيها أيضًا لما ظهرَ أمرُهُ وَعَلِمَ بحالِهِ الناس، وقيل إنَّ هذا وقعَ قبلَ أنْ يَليَ الخِلافة:
ألا حبذا سَفْرَى وإنْ قيلَ إنَّني … كَلِفْتُ بنَصْرَانيَّةٍ تشربُ الخَمْرَا
يَهُونُ علينا أنْ نظلَّ نَهارَنا … إلى الليلِ لا ظُهْرًا نُصلِّي ولا عَصْرَا
قال القاضي أبو الفرَج المعافَى بن زكريَّا الجَرِيري المعروف بابن طَرَارَة النَّهْرَواني ثم البغدادي، بعد إيرادِهِ هذه الأشياءَ للوليد في نحوِ هذا من الخَلاعةِ والمجون، وسَخَافةِ الدِّين، وما يطولُ ذكرُه. وقد ناقضْناهُ في أشياء منْ منظُومِ شعرِهِ المتضمِّن رَكِيكَ ضلالِهِ وكُفرِه.
وروى ابنُ عساكرَ بسندِه، أنَّ الوليد سمع بخمَّارٍ صَلِف بالحِيرة، فقصَدهُ حتى شرب منه ثلاثةَ أرْطالٍ من الخَمْر وهو راكبٌ على فرَسِه، ومعه اثنانِ من أصحابِه، فلما انصرف أمَرَ للخَمَّار بخمس مئةِ دينار.
وقال القاضي أبو الفرج: أخبارُ الوليدِ كثيرة، قد جمعَها الأخباريُّون مجموعةً ومُفْرَدَة؛ وقد جمعتُ شيئًا من سيرَتِه وآثارِهِ، ومن شعرهِ الذي ضمَّنَه ما فَجَرَ به من جُرْأتِهِ وسَفَاهتِه وحُمْقِه، وهَزْلِه ومُجُونِه، وسخافةِ دينه، وما صرَّح به من الإلحاد في القرآنِ العزيزِ والكُفْرِ بمنْ أنزلَهُ وأُنزلَ عليه؛ وقد عارضتُ شعرَهُ السخيفَ بشعرٍ حَصِيف، وباطلهُ بحَقٍّ نَبيهٍ شَرِيف، وتوَخَّيتُ رضاءَ الله عز وجل، واستيجابَ مغفرتِه.
وقال أبو بكر بن أبي خَيْثمة: حدّثنا سليمان بن أبي شيخ، حدّثنا صالح بن سليمان، قال: أرادَ الوليدُ بن يزيد الحجَّ وقال: أشربُ فوقَ ظهرِ الكعبةِ الخَمْر. فهمَّ قومٌ أنْ يَفْتكُوا بِهِ إذا خرج، فجاؤوا إلى خالدِ بن عبدِ الله القَسْري، فسألوهُ أنْ يكونَ معَهم، فأبى، فقالوا له: فاكتُمْ علينا. فقال: أمَّا هذا فنَعَمْ. فجاء إلى الوليد فقال: لا تخرُجْ فإنِّي أخافُ عليك. فقال: ومنْ هؤلاء الذين تخافُهم عليّ؟ قال: لا أخبرُكَ بهم. قال: إنْ لم تخبرْني بهم بعثتُ بك إلى يوسفَ بنِ عمر. قال: وإنْ بعثْتَ بي إلى يوسفَ بنِ عمر. فبعثه إلى يوسف، فعاقبه حتى قتلَه.
وذكر ابنُ جرير أنه لمَّا امتنع أنْ يُعلِمَه بهم سجنَهُ ثم سلَّمه إلى يوسف بن عمر يستخلصُ منه أموالَ العراق فقتله. وقد قيل: إنَّ يوسفَ لمَّا وفَدَ إلى الوليد اشترى منه خالدَ بن عبد الله القَسْري بخمسين ألف ألف يُخلِّصُها منه، فما زال يعاقبُه ويستخلصُ منه حتى قتلَه؛ فغَضِبَ أهلُ اليمن من قَتْلِه، وخرجوا على الوليد.
قال الزبيرُ بنُ بكَّار: حدثنا مُصعبُ بن عبدِ الله، قال: سمعتُ أبي يقول: كنتُ عندَ المَهْدي، فذُكرَ الوليدُ بن يزيد، فقال رجلٌ في المجلس: كان زنديقًا. فقال المهدي: خِلافةُ اللهِ عندَه أجلُّ من أن يجعلَها في زِنْدِيق.
وقال أحمد بن عُمير بن جَوصاء الدِّمَشْقي: حدّثنا عبد الرحمن بن الحسن، حدّثنا الوليد بن مسلم، حدّثنا حصين بن الوليد، عن الأزهر بن الوليد قال: سمعتُ أمَّ الدرداء تقول: [سمعتُ أبا الدرداء يقول]: إذا قُتل الخليفةُ الشابُّ من بني أمية بين الشام والعراق مظلومًا لم تزلْ طاعةً مُسْتَخَفًّا بِها، ودَمًا مَسْفُوكًا على وجهِ الأرض بغَيْرِ حقّ.

‌‌ثم دخلت سنة ست وعشرين ومئة
فيها كان مَقْتلُ الوليدِ بنِ يزيد بن عبد الملك وهذه ترجمته:
هو الوليد بن يزيد بن عبد الملك بن مروان بن الحكم بن العاص بن أمية بن عبد شمس، أبو العباس الأموي الدِّمَشْقي، أمير المؤمنين، بُويع لهُ بالخلافة بعدَ عمِّهِ هشام بن عبد الملك في السنة الخالية بعهدٍ من أبيه كما قدَّمْنا، وأمُّه أُّم الحجّاج بنتُ محمد بن يوسف الثقفي، وكان مولدُهُ سنةَ تسعين، وقيل ثنتين وتسعين، وقيل سبع وثمانين. وقتل يومَ الخميس لليلَتيْنِ بقيتا من جُمَادى الآخرة، سنةَ ستٍّ وعِشرين ومئة، ووقعَتْ بسَببِ ذلك فتنةٌ عظيمةٌ بين الناسِ بسببِ قَتْله وهو خليفة، وإنما قُتل لفِسْقِه، وقيل وزَنْدَقتِه، وقد قال الإمام أحمد: حدثنا أبو المغيرة، حدّثنا ابنُ عياش حدّثني الأوزاعي وغيرُه، عن الزهري، عن سعيد بن المسيِّب، عن عمرَ بنِ الخطاب، قال: وُلدَ لأخي أمِّ سلمة، زوجِ النبيِّ صلى الله عليه وسلم غلامٌ فسمَّوْهُ الوليدَ، فقال النبيُّ صلى الله عليه وسلم: "سَمَّيتُموهُ باسم فرَاعِنَتِكُم! لَيكونَنَّ في هذه الأمةِ رجلٌ يُقالُ له الوليد، لهُوَ أشدُّ فسادًا لهذِهِ الأمةِ من فِرْعونَ لِقَومِه"

در این سال، ولید بن یزید بن عبد الملک کشته شد و این ترجمه‌ای از اوست: او ولید بن یزید بن عبد الملک بن مروان بن حکم بن عاص بن امیه بن عبد شمس، ابو العباس اموی دمشقی، امیر المؤمنین بود. برای خلافت پس از عمویش هشام بن عبد الملک در سال قبل از آن، به واسطه وصیت پدرش بیعت شد، همانطور که پیشتر اشاره کردیم. مادرش ام الحجاج، دختر محمد بن یوسف ثقفی بود. ولید در سال 90 هجری به دنیا آمد و برخی گفته‌اند که سال 92 یا 87 هجری بوده است. او در روز پنجشنبه، دو شب مانده به پایان ماه جمادی‌الآخره در سال 126 هجری کشته شد. کشته شدن او موجب فتنه‌ای بزرگ میان مردم شد زیرا او در حالی که خلیفه بود، به قتل رسید. گفته شده که قتل او به دلیل فسق او بوده است، و برخی نیز گفته‌اند که به دلیل زندقه‌اش کشته شد. امام احمد گفته است: ابو المغیره از ابن عیاش نقل کرده که او از اوزاعی و دیگران، از زهری، از سعید بن مسیب و او از عمر بن خطاب روایت کرده که: «برای برادر ام سلمه، همسر پیامبر (ص)، پسری به دنیا آمد و او را ولید نامیدند. پیامبر (ص) گفت: "شما او را به نام فرعون‌هایتان نامیدید! در این امت، مردی به نام ولید خواهد بود که فساد او برای این امت از فرعون برای قومش بیشتر خواهد بود. [1]"»

[1] : اسناد آن کاملا ضعیف است.

البداية والنهاية - ط دار ابن كثير الجزء العاشر/۲۱۶و۲۱۷

@Abbaasism