ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅੰਦੋਲਨ
ਭਾਈ ਘਣਈਆ ਜੀ ਦੇ ਵਾਰਸ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, "ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲੋ" "ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਸਤ" ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ "ਸਾਥ ਦਿਓ ਜਾਂ ਬੋਲੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹੋ" ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਸ਼ੋਸਲ-ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ, ਘੁਮਾਣ ਅਰਗੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਜਿਹੇ ਗਾਇਕ ਅੰਦੋਲਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਘਟੀਆ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ-
ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਕਾਕਰੋਚ ਗੰਦਾ ਕੀੜਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ੇਰ ਆਂ। ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਆ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਜੱਜ ਨੇ ਦੇਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਕਰੋਚ ਕਹਿਕੇ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਸੀ, ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਠੀਕ ਆ ਅਸੀਂ ਕਾਕਰੋਚ ਈ ਸਹੀ, ਦੇਖਲਾਂਗੇ। ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਕਾਕਰੋਚ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰੇ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਕਹੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਏਹੀ ਬਣਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟੱਕਰਾਂਗਾ। ਬਾਕੀ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ੇਰ ਆ, ਓਹ ਸ਼ੇਰ ਬਣਕੇ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਜਾਓ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਕਿਆ! ਹੋਰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਚੋਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਜੋ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਝੰਡੇ, ਪ੍ਰਤੀਕ, ਲੋਗੋ ਲਾ ਕੇ ਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ।
ਫੇਰ ਏਹ ਵਿਦਵਾਨ ਆਂਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਹਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਠੇਕਾ ਨੀ ਲਿਆ। ਦੇਸ-ਵਿਦੇਸ ਹਰ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਆਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਈ ਲਦਾਖ ਦੇ ਲੋਕ ਲੜੀ ਜਾਂਦੇ ਮੰਗਾਂ ਖਾਤਰ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ, ਆਹ ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦਰਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੀ ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਘਰ ਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ, ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਗਏ ਏਹਨਾਂ ਸਭਨੀਂ ਥਾਈਂ? ਫੇਰ ਅੱਜ ਏਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਕਿ ਹਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਠੇਕਾ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਨੀ ਲਿਆ? ਜੀਹਨੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਨਾ ਜਾਓ ਜਾਂ ਜੀਹਨੂੰ ਗਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੋੜਤਾ ਮੁੜ ਆਓ।
ਕੁੱਝ ਕੱਟੜ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਵੀ ਆਂਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਜਾਂ ਗਾਂਧੀਵਾਧੀ ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਅ ਨੀ। ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਕੌਮਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਕੋਈ ਭੁੱਖ-ਹੜਤਾਲ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਧਰਨੇ ਦੇ ਕੇ, ਕੋਈ ਸਿਰ ਮੁਨਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਸੱਪ ਖਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਆਹ ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾ ਬਣਾਕੇ ਉੱਤੇ ਲਿਟੇ ਪਏ ਸੀ ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਫਾਹਾ ਪਾਇਆ। ਠੀਕ ਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੱਖਰੇ ਆ, ਪਰ ਮੰਨ ਲਓ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਹੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗੂ ਚਲਾਓ ਤਾਂ ਮੰਨੋਗੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ? ਫੇਰ ਥੋਡੇ ਕਿਉਂ ਚਲੂਣੇ ਲੜਦੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ?
ਫੇਰ ਲੰਗਰ ਦੀ ਗੱਲ ਆ ਜਾਂਦੀ। ਜੀਹਨੂੰ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥ ਪਤਾ ਉਹ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੁੱਟ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਸਾਲ-ਛਿਮਾਹੀ ਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰੱਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਜਾਕੇ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਫੁਕਰੇ ਗਾਇਕ ਦਾ ਗਾਣਾ ਲਾ ਕੇ ਸਟੇਟਸਾਂ ਚ ਈ ਲੰਗਰ ਲਾਉਣਾ ਓਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਆ। ਕਾਕਰੋਚ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸੋਂ-ਵਿਦੇਸੋਂ ਲੋਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਜ਼ੂਮੈਟੇ-ਸਵਿਗੀ ਜਿਹੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖਾਣਾ ਆਰਡਰ ਕਰ ਰਹੇ ਆ ਜੋ ਕਿ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਜਾ ਕੇ ਡਲਿਵਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ। ਰੇੜ੍ਹੀ-ਫੜੀ ਵਾਲੇ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਵੰਡਦੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਗਿਆ ਓਹਨੂੰ ਲੰਗਰ ਵੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ।
ਵਿਦਵਾਨੋ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵਕਤ ਬੱਸ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ RSS ਜਾਂ ਕੱਟੜ ਹਿੰਦੂਆਂ ਜਾਂ ਮੋਦੀ ਭੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਨਫ਼ਰਤੀ ਪੋਸਟਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨੇ, ਜਿਹਨਾਂ 'ਚ ਲਿਖ ਰਹੇ ਓ ਪੈਣ ਦਿਓ ਜੁੱਤੀਆਂ ਕਾਕਰੋਚਾਂ ਦੇ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਠੇਕਾ ਨੀ ਲਿਆ, ਅਸੀਂ ਨੀ ਜਾਂਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ? ਫਿਟ ਲਾਹਨਤ ਥੋਨੂੰ ਜੰ... ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਕੱਲੀ-ਇਕਹਿਰੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪੋ-ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ, ਕੁੱਟ-ਮਾਰ ਵੀ ਸਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ, ਜ਼ੇਲ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੱਟਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ, ਮਰਨਾ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਪਰ ਕੁੱਝ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਹੁੰ ਪਾ ਰੱਖੀ ਕਿ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰਜੀਤ ਮਾਨ ਜਾਂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਉਗਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਡੁਗਡੁਗੀ ਵਜਾਉਣੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮਰਜੋ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੱਤਾਂ ਨਾ ਦਿਆ ਕਰੋ ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਆਪ ਵੀ ਏਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ, ਦੋਗਲਾਪਣ ਕਿਉਂ?
ਪੰਜਾਬੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਵਸਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਜਾਂ ਭਾਈ ਘਣਈਆ ਜੀ ਦੇ ਅਦਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਜਾਂ "ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲੋ" "ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦਾ" ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਮਝ ਆ ਗਈਆਂ, ਓਹ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਮਜ਼ਲੂਮ ਦਾ ਸਾਥ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਖਾਣਾ-ਪਾਣੀ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰੇਗਾ, ਓਹ ਏਹਨਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਜਾਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਮਗਰ ਨੀ ਲਗਦਾ ਤੇ ਨਾ ਧਰਮ-ਜਾਤ ਦੇਖਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਏਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਆਂ।
ਪੋਸਟ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਫ਼ੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ