پایش علمی آلودگی نفتی سواحل قشم؛ از نمونهبرداری رسوبات تا بررسی راهکارهای زیستپالایی
پژوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی در پی آلودگی نفتی اخیر سواحل قشم، با نمونهبرداری از رسوبات آلوده، بررسی آزمایشگاهی آلودگی را آغاز کرده و همزمان راهکارهای زیستپالایی سواحل را در یک نشست تخصصی بررسی میکنند.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی، در پی مشاهده آلودگیهای نفتی در بخشهایی از سواحل جنوبی جزیره قشم، کارشناسان پژوهشگاه با حضور در منطقه سوزا، از رسوبات مناطق آلوده به مواد نفتی نمونهبرداری کردند.
این عملیات میدانی با هدف پایش و ارزیابی میزان و گستره آلودگی نفتی و بررسی ویژگیهای رسوبات آلوده انجام شده است. نمونههای برداشتشده برای انجام آزمایشها و آنالیزهای تخصصی به آزمایشگاه منتقل میشوند تا نوع و میزان ترکیبات هیدروکربنی و آلایندههای نفتی موجود در رسوبات مورد بررسی قرار گیرد.
دکتر صمد حمزهئی، رئیس ایستگاه اقیانوسشناسی استان هرمزگان، با اشاره به اهمیت انجام مطالعات میدانی در مناطق درگیر آلودگی، هدف از این نمونهبرداری را فراهم کردن دادههای علمی برای شناخت دقیقتر وضعیت آلودگی و ارزیابی آثار آن بر محیط ساحلی عنوان کرد. به گفته وی، بررسی رسوبات در کنار پایش آب و ساحل میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت آلودگی و میزان ماندگاری ترکیبات نفتی در محیط ارائه کند.
نتایج این بررسیها میتواند در تعیین گستره آلودگی، ارزیابی وضعیت زیستمحیطی منطقه و ارائه راهکارهای مناسب برای مدیریت و کاهش آثار آلودگیهای نفتی مورد استفاده قرار گیرد.
این اقدام در پی گزارشهای اولیه از مشاهده آلودگی نفتی در سواحل شهر سوزا، روستای شیبدراز و روستای نقاشه در جزیره قشم انجام شده است. نخستین گزارشهای مردمی از این آلودگی شامگاه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد و پس از آن عملیات پاکسازی و پایش مناطق درگیر با مشارکت دستگاههای مختلف آغاز شد. گزارشهای منتشرشده همچنین از مشاهده موج جدید آلودگی در سواحل سوزا حکایت دارد.
بررسی زیستپالایی؛ گام بعدی برای مدیریت آلودگی
در ادامه این اقدامات، پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی نشست تخصصی «زیستپالایی سواحل آلوده» را برگزار میکند تا ظرفیتهای علمی و اجرایی برای استفاده از روشهای زیستی در پاکسازی مناطق آلوده مورد بررسی قرار گیرد.
دکتر حمزهئی با اشاره به ضرورت توجه به روشهای علمی در کنار عملیات جمعآوری و پاکسازی فیزیکی، بر اهمیت بررسی ظرفیتهای زیستی و استفاده از میکروارگانیسمهای بومی در مدیریت آلودگیهای نفتی تأکید دارد. در این نشست، روشهای باکتریایی زیستپالایی، بهویژه تحریک زیستی (Biostimulation) و افزایش زیستی (Bioaugmentation)، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
به گفته وی، شناسایی و بررسی کارایی باکتریهای بومی تجزیهکننده ترکیبات نفتی میتواند زمینه را برای توسعه راهکارهایی متناسب با شرایط محیطی سواحل جنوبی کشور فراهم کند؛ رویکردی که در صورت تأیید کارایی در مطالعات آزمایشگاهی و میدانی، میتواند در کنار روشهای متداول پاکسازی مورد استفاده قرار گیرد.
در این نشست، آخرین گزارشها از وضعیت آلودگی سواحل و جزایر جنوبی، یافتههای جدید درباره باکتریهای بومی تجزیهکننده نفت و ظرفیت آنها برای کاهش آلایندههای هیدروکربنی و همچنین پیشنهادهای اجرایی برای عملیاتیسازی زیستپالایی در مناطق بحرانی بررسی خواهد شد.
این نشست تخصصی سهشنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۰ صبح بهصورت مجازی برگزار میشود.
پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی با اجرای مطالعات میدانی، آزمایشگاهی و تخصصی در زمینه آلودگیهای دریایی، تلاش میکند دادههای علمی مورد نیاز برای شناخت دقیقتر وضعیت محیط زیست دریایی و ارائه راهکارهای مؤثر برای مدیریت و کاهش پیامدهای آلودگی را فراهم کند.
منطقه سوزا و سواحل پیرامون آن از مناطق مهم گردشگری و زیستمحیطی جزیره قشم به شمار میروند و حفاظت از این مناطق حساس در برابر آلودگیهای نفتی، نیازمند پایش مستمر، ارزیابی علمی و بهرهگیری از روشهای مؤثر و متناسب با شرایط بومی منطقه است.
@MarineScience
August 24, 2026 74 1
