امامیه | رافضی

حَدِّثُونِي عَنْ عبد المجيد بْنِ أَبِي روَّاد، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وسلم):«لِكُلِّ أُمَّةٍ فِرْعَوْنُ، وَفِرْعَوْنُ هَذِهِ الأُمَّةِ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ»

📚📕المنتخب من علل الخلال ج:۱ ص:۲۲۷

به راستۍ که تمامۍ خصال فرعون بر معاویه منطبق میشود،از کفر گرفته تا ظلـم وطغیان.
﴿النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ

معرفی بقعه دوازده امام یزد و باورداشت مهدویت و نام مبارک حضرت خدیجه سلام الله علیها بر نخستین بنای یادمانی یزد

کهن‌ترین بنای شهر یزد «بقعۀ دوازده امام» نام دارد. به استناد کتیبۀ حک شده بر دیوار غربی بنا، فرمان ساخت این بقعه را دو برادر به نام‌های ابونجم و ابویعقوب در رمضان 429 قمری صادر کرده‌اند
(بلر، 1394ش، ص165).

این دو تن از سپهسالاران دودمان آل کاکویه بودند.←دودمانی شیعی که به استناد سکه‌‌های به دست آمده، خطۀ یزد را از 408 قمری به زیر نگین داشتند و در 432 قمری با «کشیدن باروئی گرد یزد»، «ساختن چهار دروازه و درهای آهنین» و «بنا کردن مسجد جمعه» به یزد موجودیتی شهری بخشیدند
(جعفری، 1384ش، صص35 و 36).

در باب وجه تسمیۀ بقعۀ دوازده امام، دو قول مطرح است↓↓

1- نخست آنکه اطلاق این نام را به گرایش‌های شیعی خاندان آل کاکویه مربوط دانسته‌اند. در همین راستا محقق سرشناسی به نام شیلا بلر، بقعۀ دوازده امام را شاهدی بر گسترش تمایلات شیعی و باور به ظهور منجی می‌داند (بلر، 1394ش، ص171) وی کتابت آیت‌الکرسی در بقعۀ دوازده امام را نیز با این باور همسو دانسته و در این باره چنین می‌نویسد:
«این آیه بر مفهوم خدایی یگانه و زنده تاکید دارد و یادآورِ باورِ شیعیان دوازده‌امامی به امام زنده است؛ امامی غائب که در آخر الزمان ظهور خواهد کرد. او غایب ولی زنده است و کسانی او را دیده‌اند. این آیات قرآن برای بنایی که به یادبود دوازده امام ساخته شده بسیار مناسب می‌نماید»
(همان، ص170)

2- قول دیگر دربارۀ نام بقعۀ دوازده‌ امام، به کتیبه‌ای سرقت رفته از این بنا مشتمل بر نام ائمه و بزرگان شیعه باز می‌گردد. کتیبه‌ای که تا یکی دو دهه پیش در محراب بنا نصب بوده و به رؤیت پژوهشگرانی همچون زنده‌یاد ایرج افشار (1374ش، ج2، ص315)، مرحوم عبدالله قوچانی (1383ش، ص 16) و فاطمه دانش یزدی (1387ش، ص146) نیز رسیده است. متاسفانه امروزه از سرنوشت این کتیبه اطلاعی در دست نیست و نمی‌دانیم که از کجا سر درآورده است.
اخیرا با انتشار اسناد تصویری مهندس عادل فرهنگی در وبسایت فرهنگی نوروزگان، تصویری کمتر دیده شده از این کتیبه انتشار یافته که در سال 1378 گرفته شده است.

متن کتیبه چنین بازخوانی می‌شود:

حاشیۀ اول: بسم الله الرحمن الرحیم. الله لا اله الا هو الحی القیوم لا تأخذه سنة و لا نوم له ما فی / السموات و ما فی الارض من ذا الذی یشفع عنده الا باذنه یعلم ما بین / ایدیهم و ما خلفهم و لایحیطون بشیء من عمله الا بما شاء وسع کرسیه السموات و الارض و لا یؤده حفظهما و هو العلی العظیم (البقره / 255)

حاشیۀ دوم و قسمت‌های لچکی: اللهم صل علی محمد المصطفی و علی المرتضی و فاطمة الزهرا و خدیجة الکبری و الحسن الرضا / و حسین شهید بکربلا و علی زین العابدین و محمد الباقر / و جعفر الصادق و موسی الکاظم و محمد التقی و علی النقی و حسن العسکری و حجة القائم المهدی صلوات الله علیهم اجمعین

پیشانی: کل نفس ذائقة الموت

متن کتیبه: هذا مرقد / الشیخ الربانی ولی / الله الوالی بایزید / الوقت فخر الملة و الدین ××× / الاسفنجردی قدس / الله روحه توفی فی عشرین / محرم سنة سبع و عشرین و سبعمایه

فشار، ایرج، (1374ش)، یادگارهای یزد، تهران/یزد: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و خانه کتاب یزد.
- بلر، شیلا (1394ش)، نخستین کتیبه‌ها در معماری دوران اسلامی ایران زمین. ترجمه: مهدی گلچین عارفی. تهران: فرهنگستان هنر.
- جعفری، جعفر بن محمد بن حسن (1384ش)، تاریخ یزد، به کوشش ایرج افشار، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
- دانش‌یزدی، فاطمه (1387ش)، کتیبه‌های اسلامی شهر یزد، تهران/یزد، سبحان نور با همکاری میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهر تاریخی یزد.
- قوچانی، عبدالله (1383ش)، بررسی کتیبه‌های بنا‌های یزد.

«يَا عَلِيُّ أَنْتَ خَلِيفَتِي عَلَى أُمَّتِي فِي حَيَاتِي وَبَعْدَ مَوْتِي، وَأَنْتَ مِنِّي كَشِيثٍ مِنْ آدَمَ، وَكَسَامٍ مِنْ نُوحٍ، وَكَإِسْمَاعِيلَ مِنْ إِبْرَاهِيمَ، وَكَيُوشَعَ مِنْ مُوسَى...»

«ای علی! تو در زمان حیاتم و پس از مرگم خلیفهٔ من بر امتم هستی؛ و تو نسبت به من همانند شیث نسبت به آدم، سام نسبت به نوح، اسماعیل نسبت به ابراهیم و یوشع نسبت به موسی هستی...»

📚 الأمالی، شیخ صدوق، مجلس ۲۶، حدیث ۵؛ این روایت در بحار الأنوار، ج ۳۸، ص ۱۰۳ نیز نقل شده است

«مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ، اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ، وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ، وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ.»

«هر کس من مولای او هستم، علی نیز مولای اوست.
خدایا، دوست بدار هر که علی را دوست بدارد، و دشمن بدار هر که با او دشمنی کند؛ یاری کن هر که او را یاری کند، و خوار کن هر که او را تنها بگذارد.»

📚 منابع: مسند احمد بن حنبل، ج ۴، ص ۲۸۱؛ سنن ترمذی، ج ۵، ص ۶۳۳، حدیث ۳۷۱۳